မြန်မာစကားပုံများ - Burmese Proverbs Dictionary
အလှည့်ကျမြန်မာစကားပုံ
ကလေးနှင့်ကစား လူကြီးမပါ
အရွယ်ရောက်ပြီးသော အချိန်နှင့်အရွယ်နှင့်လျော်ညီစွာ ပြီးမြောက်ဆောင်ရွက်ရမည့်အရာ
ဥပမာ - "သင့်ခင်မင်သူတို့ပါ ဆွေဖြစ်တနေတဲ့ ကလေးနှင့်ကစား လူကြီးမပါနေတတ်တယ်၊ လူကြီးသူမတို့ရဲ့အကြံဉာဏ်ကိုလည်း မသင်ယူတတ်ဘူး"
က ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ခ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဂ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဃ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
င ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
စ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဆ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဇ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဈ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ည ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဋ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဌ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဍ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဎ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဏ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
တ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ထ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဒ ဖြဒ့်ဒသောဒဒားလုံးများ
ဓ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
န ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ပ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဖ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဗ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဘ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
မ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ယ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ရ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
လ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဝ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
သ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဟ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဠ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
အ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဩ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
ဪ ဖြင့်စသောစကားလုံးများ
အရွယ်ရောက်ပြီးသော အချိန်နှင့်အရွယ်နှင့်လျော်ညီစွာ ပြီးမြောက်ဆောင်ရွက်ရမည့်အရာ
ဥပမာ - "သင့်ခင်မင်သူတို့ပါ ဆွေဖြစ်တနေတဲ့ ကလေးနှင့်ကစား လူကြီးမပါနေတတ်တယ်၊ လူကြီးသူမတို့ရဲ့အကြံဉာဏ်ကိုလည်း မသင်ယူတတ်ဘူး"
အရည်းအချင်းရှိသူ မရှိသည့်နေရာတွင် အရည်းအချင်းနည်းသူက ထင်ရှားလာသည်
ဥပမာ - "ဒေါသနမ်းနေ မန္တန်ဂျာအသစ်က ကျားမရှိရာ မြွေခေါင်းထွက်သလိုပဲ၊ အရင်မန္တန်ဂျာလိုက်က မတတ်ဘူး"
ပတ်ဝန်းကျင်နှင့်လိုက်၍ အပြုအမူ၊ အပြောအဆိုပြောင်းလဲသည်
ဥပမာ - "သူငယ်ချင်းအသစ်တွေနဲ့တွဲပြီးကတည်းက ကြက်တူရွေးအိမ် ကြက်တူရွေးပြောဖြစ်နေတယ်"
အကြီးအကဲမရှိလျှင် အငယ်လူများ ကြွားဝါထောင်လွှားတတ်သည်
ဥပမာ - "ကျောင်းအုပ်ကြီးမရှိတဲ့အခါ ကျောင်းသားတွေက ခြင်္သေ့မရှိရာ ယုန်ကင်းလိုဖြစ်နေတယ်"
အသိဉာဏ်မရှိသူသည် ဘေးအန္တရာယ်များကို မကြောက်ရွံ့ဘဲ လုပ်တတ်သည်
ဥပမာ - "သူလုပ်နေတဲ့အလုပ်က ဆင်ကန်းတောတိုးနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမစဉ်းစားဘဲလုပ်နေတာ"
အဓိကကျသော အရာတစ်ခုမပါလျှင် မည်သည့်အရာမှ ကောင်းစွာမဖြစ်မြောက်နိုင်
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်မှာ သူ့ရဲ့ဦးဆောင်မှုမပါရင် ဆားမပါ ဟင်းမကောင်းနဲ့တူနေလိမ့်မယ်"
မိမိတတ်နိုင်သလောက်သာ ပေးကမ်းလှူဒါန်းခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဆင်းရဲပေမယ့် စပါးတစ်အိုး ဆန်တစ်အိုးဆိုသလို တတ်နိုင်သလောက်တော့ လှူဒါန်းတတ်တယ်"
စည်းကမ်းမရှိလျှင် မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းမှ စနစ်တကျမရှိနိုင်
ဥပမာ - "ဒီအဖွဲ့အစည်းက စည်းကမ်းမဲ့ ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေလို့ ဘာမှကိုရှေ့ဆက်မသွားနိုင်ဘူး"
နယ်မှလာသူ မြို့ကြီး၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေမရှိဖြစ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူမြို့ကြီးကို ရောက်လာတော့ တောကြောင် မြို့တက်ဖြစ်နေတယ်၊ ဘာမှကိုမသိဘူး"
အဓိကကျသူမရှိလျှင် မည်သည့်အလုပ်မှ ရှေ့ဆက်မသွားနိုင်
ဥပမာ - "မန်နေဂျာမရှိတော့ ဒီပရောဂျက်က နွားမရှိ လှည်းမလှုပ်ဖြစ်နေတယ်"
အချင်းချင်း တူညီမှုရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူတို့နှစ်ယောက်က ပုရွက်ဆိတ်ချင်း တူကြတယ်၊ အကျင့်စရိုက်တွေ တူညီကြတယ်"
မသိနားမလည်ဘဲ အမှားကို မှန်ထင်မှတ်ကာ လုပ်ဆောင်မိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကြံဉာဏ်တွေကို နားမထောင်ဘဲ ဖယောင်းပုရစ် မီးကိုးကွယ်သလို လုပ်မိလို့ အခုတော့ ဒုက္ခရောက်နေပြီ"
ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိဘဲ ရဲရဲတင်းတင်း လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်ကိစ္စဆို ဗုံကြီးကို ကောက် ထိုးတတ်တယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ မကြောက်ဘူး"
ရန်ဖြစ်ပွားစေရန်အတွက် နှစ်ဖက်စလုံးမှ တစ်ယောက်တစ်မျိုး ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် အပြစ်ရှာပြောဆိုခြင်း
ဥပမာ - "သူတို့နှစ်ယောက်က မီးစ တစ်ဖျာ၊ ထင်းတစ်ဖျာဆိုသလို ဘယ်တော့မှ အဆင်မပြေဘူး"
အကူအညီတောင်းခံရာတွင် လိုလားချက်ကို သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဖော်ပြခြင်း
ဥပမာ - "သူက မျောက်ပြ ဆန်တောင်းဆိုသလိုပဲ၊ တိုက်ရိုက်မပြောဘဲ ပတ်ချာလည်ပြီး ပြောနေတယ်"
ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်ချိန်တွင် အချင်းချင်း ကူညီဖေးမကြခြင်း
ဥပမာ - "မိုးကြိုးပစ် ရွာက ကူဆိုသလိုပဲ၊ ရေကြီးတော့ ရွာသားတွေ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကူညီကြတယ်"
ကောင်းသော အရာများကြားတွင် မကောင်းသော အရာတစ်ခုပါနေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကုမ္ပဏီက တော်တဲ့သူတွေချည်းပဲ ဒါပေမယ့် ရွှေအိုးထဲက ခဲလို လူတစ်ယောက်တော့ ရှိနေတယ်"
မိမိပြုလုပ်ခဲ့သော အမှားတစ်ခုကြောင့် စိတ်မလုံမလဲ ဖြစ်နေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ရပ်ကြောင့် လိပ်ပြာမလုံဖြစ်နေတာကို မျက်နှာက ပြနေတယ်"
မကောင်းသောသူသည် မကောင်းသောလမ်းဖြင့်ပင် အဆုံးသတ်ရခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လို ဝက်ပုပ်ကောင် ရေနစ်တဲ့အခါကြမှ လူတွေက သင်ခန်းစာယူကြလိမ့်မယ်"
မိမိ၏အခြေအနေထက် မြင့်မားသော နေရာသို့ ရောက်ရှိသွားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လို သာမန်လူတစ်ယောက်က အခုလိုနေရာရတာ သစ်တုံးပေါ် ငှက်တက်သလိုပဲ"
အဆိုးမြင်တတ်သူသည် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဆိုးကျိုးဘက်မှ မြင်တတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အကောင်းမြင် တောကြီးမျက်စိလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အဆိုးပဲပြောတတ်တယ်"
ကောင်းသော ဂုဏ်သတင်းသည် အဝေးသို့ ပျံ့နှံ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုကြောင့် အမွှေးနံ့သာ လေညာပျံ့သလိုပဲ၊ သူ့နာမည်က အဝေးထိရောက်နေပြီ"
စကားများများပြောပြီး အလုပ်မလုပ်သူ
ဥပမာ - "သူက အပြောကျယ် အလုပ်မွဲနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလုပ်ဘဲ လေပဲပြောနေတယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ထားသူ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသူကပင် နောက်ကျောဓားနဲ့ထိုးခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်စောင့်ခွေး ကိုက်သလိုပဲ၊ ကိုယ်ယုံကြည်ခဲ့တဲ့သူက ကိုယ့်ကို ပြန်သစ္စာဖောက်တယ်"
မိသားစုအတွင်းရေး ကိစ္စများကို အပြင်လူအား မပြောကြားသင့်ခြင်း
ဥပမာ - "အိမ်တွင်းပြဿနာ အိမ်ပြင်မထုတ်နဲ့၊ အပြင်လူတွေသိရင် ပိုဆိုးမယ်"
အလုပ်တစ်ခုတည်း လုပ်လိုက်ခြင်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်နှစ်ခုလုံး ပြည့်မြောက်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကိုလုပ်လိုက်ရင် တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်ပဲ၊ အောင်မြင်မှုလည်းရမယ်၊ ငွေလည်းရမယ်"
မိမိတစ်ဦးတည်းအတွက်သာ ကြည့်သူသည် မည်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်သူ ဖာသိဖာသာနဲ့တူတယ်၊ သူတစ်ယောက်တည်းကောင်းရင် ပြီးရော"
အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ အလဟသ အချိန်ကုန်ခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက အဖတ်မတင် မြစ်ကြီးခမ်းသလိုပဲ၊ ဘာမှအကျိုးအမြတ်မရဘူး"
အချိန်နောက်ကျမှ လုပ်သင့်သည်ကို လုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "အိပ်ရာဝင်မှ လက်ကမြင်းဆိုသလိုပဲ၊ အချိန်မီမလုပ်ဘဲ နောက်ကျမှလုပ်တော့ ပိုပင်ပန်းတယ်"
အချိန်မရွေး၊ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အဆင်ပြေအောင် နေထိုင်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက အဆင်သင့် အဆင်ပြေတတ်တယ်၊ ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာမဆို လိုက်လျောညီထွေနေနိုင်တယ်"
လုပ်သမျှ အောင်မြင်ခြင်း၊ အဆင်ပြေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်တွေက ကံကောင်းမိုးကောင်းနဲ့တူတယ်၊ ဘာလုပ်လုပ် အမြဲတမ်းအောင်မြင်တယ်"
အနည်းငယ်သော အကျိုးအမြတ်ကို လူများစွာ ခွဲဝေယူခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က ရတဲ့အကျိုးအမြတ်က နည်းနည်းလေး ဒါပေမယ့် ကြက်ပေါင်တစ်လုံး အားလုံးခွဲဆိုသလိုပဲ လူတွေအများကြီး ခွဲယူရတယ်"
အကျင့်ဆိုးရှိသူကို ဘယ်လိုပဲဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲရန်ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က ခွေးမြီးကောက် ကျောက်ချည် တုတ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပြောပြော ပြောင်းလဲမသွားဘူး"
မိမိရရှိထားသော အရာကိုပင် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် မိမိ၏ အားသာချက်ကို အသုံးပြု၍ အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ငါးကြင်းဆီနဲ့ ငါးကြင်းကြော်ဆိုသလိုပဲ၊ ကိုယ့်မှာရှိတာလေးနဲ့ အကောင်းဆုံးအသုံးချပြီး အောင်မြင်အောင်လုပ်တယ်"
အလုပ်တစ်ခုလုပ်လျှင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတိုင်း အကျိုးအမြတ်ရရှိခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက စပါးတစ်အိုး အဆန်ရဆိုသလိုပဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသလောက် အကျိုးအမြတ်ရတယ်"
ရန်ဖြစ်နေသူနှစ်ဦးကို ပိုမိုရန်ဖြစ်စေရန် မြှောက်ထိုးပင့်ကော်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဆူးပေါ်ဖဲ့ ကျွတ်သလိုပဲ၊ သူတို့နှစ်ယောက်ရန်ဖြစ်နေတာကို ပိုဆိုးအောင် လှုံ့ဆော်ပေးနေတယ်"
မြင့်မားသော ရည်မှန်းချက် သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်ထားရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ တောင်က ကောင်း ကန် မ ဆိုသလိုပဲ၊ ကြီးမားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေရှိတယ်"
ကောင်းသော လုပ်ရပ်သည် အချိန်တိုအတွင်း ထင်ရှားလာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုတွေက ပန်းပန်လျှင် မွှေးဆိုသလိုပဲ၊ အခုဆို လူတွေအများကြီးသိကုန်ပြီ"
ကောင်းသော အရာတစ်ခု သို့မဟုတ် အရည်အချင်းတစ်ခုကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အရည်အချင်းတွေအများကြီးရှိပေမယ့် မီးခဲပြာဖုံးသလိုပဲ ဖုံးကွယ်ထားတယ်"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိသူသည် လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပစ္စည်းဥစ္စာတွေမပိုင်ဆိုင်တော့ လွတ်လပ်ငှက် ကောင်းကင်ပျံသလိုပဲ၊ ဘယ်ကိုသွားသွား လွတ်လပ်တယ်"
ပြဿနာတစ်ခု သို့မဟုတ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုက အလွယ်တကူ မပြေလည်ဘဲ ကပ်ပါနေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီအမှုက ကတ္တရာစေး ဖိနပ်ကပ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပဲဖြေရှင်းဖြေရှင်း မပြီးနိုင်ဘူး"
ကြိုးစားလုပ်ဆောင်သော်လည်း တိုးတက်မှုမရှိခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးမရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က ခေါင်းဖြီး ခေါင်းမရွနဲ့တူတယ်၊ ကြိုးစားနေပေမယ့် ဘာမှအရာမရောက်ဘူး"
အခွင့်အရေးကို စောင့်ဆိုင်းနေရင်း အချိန်လွန်သွားခြင်း သို့မဟုတ် အခြေအနေပြောင်းလဲသွားခြင်း
ဥပမာ - "သူက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ ချောင်းကြည့်နေရင်း မိုးကြီးလာသလိုပဲ၊ အခုတော့ အခွင့်အရေးပျောက်သွားပြီ"
အလွန်မြန်ဆန်စွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က ဂဠုန်ဆားချက်နဲ့တူတယ်၊ တစ်ခုခုဆို အမြန်ဆုံးပြီးအောင်လုပ်နိုင်တယ်"
အကျိုးမရှိသော အရာကို ကြိုးစားလုပ်ကိုင်နေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ဆီမှာ သွားပြီး အကြံဉာဏ်တောင်းတာ ဂျပန်ဘုရား ပရိတ်ရွတ်သလိုပဲ၊ ဘာမှအရာမရောက်ဘူး"
စကားပြောရင်း ထစ်ငေါ့နေသူသည် လိမ်ညာပြောဆိုနေခြင်းဖြစ်နိုင်သည်
ဥပမာ - "သူပြောနေတာ စကားထစ် အမှားစစ်နဲ့တူတယ်၊ တစ်ခုခုတော့ ဖုံးကွယ်ထားတာဖြစ်မယ်"
အပြင်ပန်းက ကြီးကျယ်ခမ်းနားသယောင်ရှိသော်လည်း အနှစ်သာရမရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အစီအစဉ်က ဆွမ်းကြီးလောင်း ဆွမ်းမပါနဲ့တူတယ်၊ ကြည့်ရတာတော့ကောင်းတယ် ဒါပေမယ့် ဘာမှအသုံးမဝင်ဘူး"
အတွေ့အကြုံများသူသည် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေကို ကောင်းစွာသိမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တောကြီးမျက်စိ မြို့ကြီးမျက်စိနဲ့တူတယ်၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေမှာ တော်တော်နားလည်တယ်"
မလိုအပ်ဘဲ အလုပ်ရှုပ်အောင်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းသောအရာကို ရှုပ်ထွေးအောင်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ပုံကိုင်ပုံက ပုဆိုးတန်းတင် သျှောင်ထုံးနဲ့တူတယ်၊ ရိုးရိုးလေးလုပ်ရင်ပြီးမယ့်ဟာကို ပတ်ချာလည်လုပ်နေတယ်"
မတူညီသူများ အချင်းချင်း အားပြိုင်နေကြခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စမှာ မျောက်လည်းပျံ၊ ဝံလည်းခုန်ဆိုသလိုပဲ၊ နှစ်ဖက်စလုံးက ကိုယ်စီအားပြိုင်နေကြတယ်"
မိမိ၏ အလုပ်ကို ကူညီသူမရှိခြင်း၊ တစ်ကိုယ်တည်း လုပ်ကိုင်ရခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို သူတစ်ယောက်တည်းပဲ လုပ်နေရတာ ကောက်စိုက်သမီး ရေစင်ကူနဲ့တူတယ်"
သေးငယ်သော အကြောင်းအရာတစ်ခုကြောင့် ကြီးမားသော ပြဿနာဖြစ်ပေါ်လာခြင်း
ဥပမာ - "သေးသေးလေးကိစ္စလေးကနေ ကြက်မွှေးနုတ် ဆင်ပြေးသလိုဖြစ်ပြီး အကြီးအကျယ် ရန်ဖြစ်ကုန်တယ်"
မလှုပ်မရှားဘဲ တစ်နေရာတည်းတွင် ကြာရှည်စွာ နေထိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ခါးကုန်း လက်ကုပ်နဲ့တူတယ်၊ တစ်နေ့လုံး အိမ်ထဲမှာပဲထိုင်နေတယ်"
ကောင်းသော အကျင့်များကို ကျင့်ကြံလိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူက ငါးပါးသီလ ခံယူထားသူတစ်ယောက်လိုပဲ၊ အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်တယ်"
စကားများများ ပြောဆိုသူသည် ရန်ဖြစ်တတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက စကားများ ရန်များသူတစ်ယောက်ပဲ၊ ဘယ်သူနဲ့မှ အဆင်မပြေဘူး"
နောက်ကွယ်ကနေ ကြိုးကိုင်ခြယ်လှယ်နေသူ
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စမှာ ဇာတ်ဆောင် ကြိုးဆွဲနေတဲ့သူရှိတယ်၊ တခြားလူတစ်ယောက်က အမိန့်ပေးနေတာ"
မမျှော်လင့်ဘဲ အခွင့်အရေး ရရှိခြင်း သို့မဟုတ် ပိုင်ဆိုင်သူ မသိလိုက်ဘဲ ရယူလိုက်ခြင်း
ဥပမာ - "ဆန်ကွဲ ခွေးခိုးစားဆိုသလိုပဲ၊ သူက ဘာမှမလုပ်ဘဲ ဒီရာထူးကို ရသွားတယ်"
မိမိနှင့်မဆိုင်သောနေရာတွင် သွားရောက် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တောကြီးမြိုင်ကြီး ကြောင်ဝင်စားသလိုပဲ၊ ဒီကိစ္စက သူ့ကိစ္စမဟုတ်ဘဲနဲ့ ဝင်ပါနေတယ်"
လွယ်ကူစွာ အကျိုးအမြတ်ရရှိခြင်း
ဥပမာ - "ဒီအလုပ်က ပက်လက်လန် ငါးရသလိုပဲ၊ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ငွေတွေရတယ်"
နှစ်ဦးနှစ်ဖက် မျှမျှတတ ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စမှာ မုတ်ဆိတ်ဆွဲ နှုတ်ခမ်းဆွဲဆိုသလိုပဲ၊ နှစ်ဖက်စလုံး အဆင်ပြေအောင် လုပ်ဆောင်ရမယ်"
လုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်း မရှိခြင်း သို့မဟုတ် တတ်နိုင်သည်ထက် ကျော်လွန်သော ကိစ္စ
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က ငါ့အတွက် လက်တံတို တောင်မမှီသလိုပဲ၊ ငါ့အရည်အချင်းနဲ့ မမီဘူး"
သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ပြောဆိုခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တိုက်ရိုက်မပြောဘဲ ဝါးလုံးရှည်နဲ့ ရိုက်ပြီးပြောနေတယ်"
အသက်ကြီးသူများ ဆုံးရှုံးသွားလျှင် လူငယ်မျိုးဆက်သစ်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း
ဥပမာ - "သစ်ရွက်ကြွေ သစ်ရွက်နုဆိုသလိုပဲ၊ အသက်ကြီးသူတွေနေရာမှာ လူငယ်တွေက နေရာယူလာတယ်"
အကူအညီမဲ့ တစ်ယောက်တည်း ကျန်ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ မိသားစုလည်းမရှိတော့ အားကိုးရာမဲ့ တစ်ကောင်ကျန်ဖြစ်နေတယ်"
အလွယ်တကူ ရရှိသောကြောင့် အကျင့်ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ဆခြင်း
ဥပမာ - "အလွယ်တကူရတဲ့ ငွေတွေကို သုံးတော့ အလှူခံသား ဗိုက်ပူဖြစ်နေပြီ"
အပြင်ပန်းက ကြည်ညိုဖွယ်ရာ သို့မဟုတ် သိမ်မွေ့သယောင်ရှိသော်လည်း အတွင်း၌ မကောင်းသော စိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဥပုသ်စောင့်ခွေးလိုပဲ၊ အပြင်ကကြည့်ရင် သိမ်မွေ့ပေမယ့် အတွင်းစိတ်က မကောင်းဘူး"
မိမိပတ်ဝန်းကျင်မှလူများအား အထင်သေးခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်ကြက် ခြေထောက်ကျိုးသလိုပဲ၊ ကိုယ့်နားကလူတွေကို တန်ဖိုးမထားဘူး"
ခေါင်းရှုပ်စေသော၊ စိတ်ပင်ပန်းစေသော ကိစ္စ သို့မဟုတ် လူ
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စက တော်တော် ဦးနှောက်စားရတယ်၊ ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲတယ်"
ကောင်းသော နေရာတွင် ကောင်းသော အရာများ ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "ရေကြည်ရာ ငါးရှိဆိုသလိုပဲ၊ ဒီကုမ္ပဏီက ကောင်းတော့ တော်တဲ့သူတွေပဲ လာလုပ်ကြတယ်"
မကောင်းသောသူက ကောင်းသောသူကို ဝေဖန် ကဲ့ရဲ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လို မကောင်းတဲ့သူက ဟင်္သာကို ကျီး ကဲ့ရဲ့သလိုပဲ၊ သူများကောင်းတာကို ဝေဖန်နေတယ်"
အစတွင် ခဏတာ အားကောင်းပြီး လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးသွားသော အရာ သို့မဟုတ် လူ
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ငန်းက ကောက်ရိုးမီး မြန်မြန်တောက် မြန်မြန်ငြိမ်းနဲ့တူတယ်၊ ခဏလေး အောင်မြင်ပြီး ပြန်ကျသွားတယ်"
မိမိ၏ အားနည်းချက်ကို ဖုံးကွယ်၍ အခွင့်အရေးယူရန် ကြိုးပမ်းခြင်း
ဥပမာ - "သူက ကြွက်တွင်းအောင်း ကြောင်ဖမ်းသလိုပဲ၊ အပြစ်မရှိဟန်ဆောင်ပြီး အခွင့်အရေးယူနေတယ်"
သွားလာလှုပ်ရှားမှု များသော်လည်း အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းနည်းပါးခြင်း
ဥပမာ - "သူက ခြေတံရှည် လက်တံတိုနဲ့တူတယ်၊ ဟိုသွားဒီသွားတော့များတယ် ဘာမှအလုပ်မပြီးဘူး"
မကောင်းမှုများ ပြုလုပ်သူသည် မကောင်းကျိုးကို ခံစားရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "ငှက်ပျံသည် လေညောင်းသည်ဆိုသလိုပဲ၊ သူများတွေကို ဒုက္ခပေးတဲ့သူ နောက်ဆုံးတော့ သူ့ဘာသာပြန်ခံရမှာပဲ"
ပန်းတိုင်အနီး ရောက်မှ အတားအဆီးများ ကြုံတွေ့ရခြင်း သို့မဟုတ် ပန်းတိုင်မရောက်မီ ရပ်တန့်သွားခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က စစ်ကိုင်းရောက် မင်းကွန်းမရောက်နဲ့တူတယ်၊ ပြီးခါနီးမှ ပြဿနာပေါ်လာတယ်"
အာဏာရှိသူတို့၏ ချစ်ခင်မှုကို ရရှိသူသည် ပိုမိုမြင့်မားသော ရာထူး ရရှိနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဆင်ဖြူတော် ချစ် ရွှေနားတော်နဲ့တူတယ်၊ အကြီးအကဲတွေရဲ့မျက်နှာသာပေးမှုကို ရရှိတယ်"
မိမိလုပ်ဆောင်သော ကိစ္စရပ်များအတွက် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိခြင်း
ဥပမာ - "ကောင်းမွန်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ဟာ တာဝန်ယူ တာဝန်ခံတတ်ရမယ်"
သေးငယ်သော အရာတစ်ခု သို့မဟုတ် အဆင့်အတန်းနိမ့်ကျသူက ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော အရာ သို့မဟုတ် မြင့်မားသော နေရာကို မှီခိုခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပုစွန်ဆိတ် တောင်ပို့တက်သလိုပဲ၊ သူဌေးကို မှီပြီး ကြီးကျယ်နေတယ်"
အမှားလုပ်မိသူအား နောက်မှ ပြန်လည် အပြစ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဖားသေ တုတ်ပြသလိုပဲ၊ ကိစ္စပြီးသွားမှ လာပြီး ဆူပူနေတယ်"
မသိနားမလည်ဘဲ ကံကောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် အမှတ်မထင် အောင်မြင်သွားခြင်း
ဥပမာ - "သူက မျက်ကန်း တုတ်ရသလိုပဲ၊ ဘာမှမသိဘဲ အောင်မြင်သွားတယ်"
လွယ်ကူသော အရာကို မလုပ်ဘဲ ခက်ခဲသော အရာကို လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ရေကိုပစ် မိုးပေါ်ထမ်းသလိုပဲ၊ လွယ်လွယ်လေးလုပ်ရမယ့်ဟာကို ခက်ခက်ခဲခဲ သွားလုပ်နေတယ်"
အခက်အခဲများနှင့် ကြုံတွေ့ပြီးမှသာ အဖြေကို ရှာတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် အဖြစ်မှန်ကို သိမြင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက လမ်းဆုံးမှ မြင် ကမ်းဆိုသလိုပဲ၊ ပြဿနာတွေအများကြီး ကြုံပြီးမှ အမှန်ကို သိတော့တယ်"
အလွယ်တကူ တောင်းခံတတ်သူသည် ရေရှည်တွင် အရှုံးနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက လက်ဝါးဖြန့်သူ အရှုံးသမားပဲ၊ ကိုယ့်ဘာသာမကြိုးစားဘဲ သူများဆီကပဲ တောင်းနေတယ်"
အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာတတ်သူ သို့မဟုတ် အမြဲတမ်းမကျေနပ်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက သောက်ရေအိုး စောင်းနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ကောင်းအောင်လုပ်လုပ် မကျေနပ်ဘူး"
မိမိပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများကို အထင်သေးခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်ကြက် ခြေထောက်ကျိုးသလိုပဲ၊ ကိုယ့်အိမ်နီးနားချင်းတွေကို တန်ဖိုးမထားဘဲ အပြင်ကလူတွေကိုပဲ ချီးမြှောက်နေတယ်"
အလွယ်တကူရဖို့ ကြိုးစားသူသည် မကြာခဏ ဆုံးရှုံးရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "အချောင်သမား ဝမ်းနုတ်ဆေးဆိုသလိုပဲ၊ အလွယ်ရတာတွေကိုပဲ ရှာတော့ နောက်ဆုံးတော့ အကုန်ဆုံးရှုံးသွားတယ်"
အရှက်အကြောက်မရှိသူ သို့မဟုတ် မည်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်သူ
ဥပမာ - "သူက အဝတ်မပါ တောင်ပေါ်နေနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်သူဘာပြောပြော ဂရုမစိုက်ဘူး"
ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ပြီးမှသာ ကောင်းကျိုးကို ခံစားရခြင်း
ဥပမာ - "အသေအလဲလုပ် အသေအချာစားဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအလုပ်က တော်တော်ပင်ပန်းပေမယ့် ရတဲ့အကျိုးက ကြီးမားတယ်"
ကောင်းသော အိမ်နီးချင်းများရှိခြင်းသည် ကြီးမားသော ပိုင်ဆိုင်မှုကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အိမ်နားကလူတွေက ကောင်းတော့ အိမ်နီးချင်းကောင်း ရွှေအိုးမြှုပ်ဆိုသလိုပဲ၊ စိတ်ချမ်းသာရတယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် အရှက်ရစေသော အပြုအမူကို ပြုလုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ရပ်ကြောင့် အိုးမဲသုတ် မျက်နှာပူဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ မျက်နှာမပြရဲဘူး"
ပျော်ရွှင်စွာ သင်ယူခြင်းဖြင့် ပညာတိုးတက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ကစားရင်းပျော်၊ ပညာတော်ဆိုသလိုပဲ၊ ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နဲ့ စာသင်တော့ အမြဲထူးချွန်တယ်"
ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ အပြုအမူနှင့် အပြောအဆိုများ ပြောင်းလဲခြင်း
ဥပမာ - "သူငယ်ချင်းအသစ်တွေနဲ့ တွဲပြီးကတည်းက ကြက်တူရွေးအိမ် ကြက်တူရွေးပြော ဖြစ်နေတယ်၊ စကားပြောပုံတွေပါ ပြောင်းသွားတယ်"
တန်ဖိုးမရှိတော့ဘဲ လွယ်လွယ်ကူကူ အသုံးပြုခြင်းခံရခြင်း
ဥပမာ - "သူက ခြေသုတ်ပုဆိုးဖြစ်သလိုပဲ၊ အားလုံးက သူ့ကို ခိုင်းသမျှ ခံနေရတယ်"
ကြိုးစားလုပ်ဆောင်သော်လည်း အကျိုးမရှိဘဲ အလဟသ ဖြစ်သွားခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က ငါးမရ ရေချိုးနဲ့တူတယ်၊ ကြိုးစားထားတာတွေ အကုန်အလဟသ ဖြစ်သွားတယ်"
အရေးကြီးသော ကိစ္စမရောက်မီ အင်အား သို့မဟုတ် အရင်းအမြစ်များ ကုန်ဆုံးသွားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာရှိတဲ့ငွေတွေ စစ်မရောက်ခင် မြှားကုန်သလိုဖြစ်ပြီး အကုန်သုံးပစ်လိုက်လို့ အခုတော့ ဒုက္ခရောက်နေပြီ"
မဆိုင်သော ကိစ္စများတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း သို့မဟုတ် မလိုအပ်ဘဲ ပြောဆိုခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဆီးချိုမရှိ ဆီးသွားသလိုပဲ၊ သူ့နဲ့မဆိုင်တဲ့ကိစ္စတွေမှာ ဝင်ဝင်ပြီး ပြောတတ်တယ်"
ပတ်ဝန်းကျင်အသစ်နှင့် မလိုက်လျောညီထွေဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် မကျွမ်းကျင်ခြင်း
ဥပမာ - "မြို့ကိုပြောင်းလာကတည်းက တောကောင်ရွာရောက်သလိုပဲ ဘာမှမသိမကျွမ်းဖြစ်နေတယ်"
မကောင်းသောသူတစ်ဦးကြောင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "ကုမ္ပဏီမှာ ပန်းသီးပုပ်တစ်လုံး ပန်းသီးအများကြီးပုပ်သလိုပဲ၊ လူတစ်ယောက်ကြောင့် အကုန်လုံး နာမည်ပျက်ရတယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် ကြိုးစားအားထုတ်ကာ သူတစ်ပါးကို အကျိုးပြုခြင်း သို့မဟုတ် ဦးဆောင်လမ်းပြခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဖယောင်းတိုင်လို ကိုယ့်ကိုကိုယ် အလင်းပေးတဲ့သူပဲ၊ သူကြိုးစားပြီး သူများတွေကိုလည်း ကူညီတယ်"
ပြဿနာငယ်လေးတစ်ခုမှ ကြီးမားသော ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း
ဥပမာ - "သေးသေးလေးကိစ္စလေးကနေ မီးစလောင် အိမ်သာလောင်ဆိုသလိုပဲ၊ အခုတော့ အကြီးအကျယ် ပြဿနာဖြစ်ကုန်ပြီ"
မီး၊ ရေ၊ မင်း၊ ခိုးသူ၊ အမွေခံသားဆိုး တို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးစေတတ်သော ရန်သူများဖြစ်သည်
ဥပမာ - "ပိုင်ဆိုင်မှုတွေဆိုတာ ရန်သူမျိုး ငါးပါးရဲ့ရန်ကနေ ဘယ်တော့မှ လွတ်ကင်းနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး"
အလွန်လျင်မြန်စွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက လက်ဖျောက်တစ်ချက်တီးနဲ့ အလုပ်ပြီးသွားတယ်၊ တော်တော်မြန်တယ်"
ပန်းတိုင်သို့ရောက်ရန် ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ရသူ
ဥပမာ - "အောင်မြင်မှုရဖို့ဆိုတာ လယ်ထဲဆင်း တောင်သူမလိုပဲ ကြိုးစားရမှာ"
မရိုးသားသောသူသည် မိမိနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စများတွင် အမြဲနားစွင့်နေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူခိုးနား နားဖဝါးဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အကြောင်းပြောတာနဲ့ သူရောက်လာတော့တာပဲ"
မိမိ၏ အိမ်ရှင် သို့မဟုတ် အကြီးအကဲ၏ အလိုကို လိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က အိမ်ကြီးရှင် ခွေးမောင်းနဲ့တူတယ်၊ သူဌေးခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိဘဲ ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးက ဒေဝါလီခံလိုက်ရတော့ အခုတော့ အဝတ်တထည် ကိုယ်တခုဖြစ်နေပြီ"
သိလျက်နှင့် မသိဟန်ဆောင်သူကို မည်သို့မျှ ပြောဆိုဆုံးမ၍ မရနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိပ်ချင်ယောင်ဆောင်သူ နှိုးမရနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပြောပြော နားမထောင်ဘူး"
အလုပ်တစ်ခုတည်းအတွက် နှစ်ဆကုန်ကျခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ဆပင်ပန်းရခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က အိုးပုတ်တစ်ခု အခွန်နှစ်ခုနဲ့တူတယ်၊ နှစ်ခါပြန်လုပ်ရတယ်"
အလွယ်တကူ ရရှိသောကြောင့် အကျင့်ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ဆခြင်း
ဥပမာ - "အလွယ်တကူရတဲ့ ငွေတွေကို သုံးတော့ အလှူခံသား ဗိုက်ပူဖြစ်နေပြီ"
အပြင်ပန်းက ကြည်ညိုဖွယ်ရာ သို့မဟုတ် သိမ်မွေ့သယောင်ရှိသော်လည်း အတွင်း၌ မကောင်းသော စိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဥပုသ်စောင့်ခွေးလိုပဲ၊ အပြင်ကကြည့်ရင် သိမ်မွေ့ပေမယ့် အတွင်းစိတ်က မကောင်းဘူး"
ပြဿနာတစ်ခု သို့မဟုတ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုက အလွယ်တကူ မပြေလည်ဘဲ ကပ်ပါနေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီအမှုက ကတ္တရာစေး ဖိနပ်ကပ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပဲဖြေရှင်းဖြေရှင်း မပြီးနိုင်ဘူး"
လုပ်ရပ်တစ်ခု၏ ဆိုးကျိုးသည် နောက်ထပ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့မရိုးသားတဲ့လုပ်ရပ်တွေက ကြက်သွန်ဖြူ စား ကြက်သွန်နီ ပေါက်သလိုပဲ၊ နောက်ထပ်ပြဿနာတွေ ဆက်တိုက်ပေါ်လာတယ်"
အခက်အခဲကြုံလျှင် အခြားသူများကို မှီခိုအားထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အခက်အခဲကြုံတိုင်း ချောင်းကိုး မိုးကိုးနဲ့တူတယ်၊ တခြားလူတွေကိုပဲ မှီခိုနေတယ်"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် စိတ်အားထက်သန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြိုးစားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က ဂဏန်း လက်မရွံနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပင်ပန်းပင်ပန်း ကြိုးစားလုပ်တယ်"
ကောင်းမွန်စွာ ပြောဆိုတတ်သူသည် လူအများကြားတွင် အလေးထားခံရခြင်း
ဥပမာ - "သူက စကားအရာ လူရာဝင်သူတစ်ယောက်ပဲ၊ သူပြောတာကို လူတိုင်းနားထောင်တယ်"
ပြဿနာပေါ်လာချိန်တွင် ဖြေရှင်းရမည့်သူက ရှောင်ပြေးခြင်း
ဥပမာ - "ဆားပုလင်းပေါက်၊ ဆေးသမားပြေးဆိုသလိုပဲ၊ ပြဿနာပေါ်တော့ သူတာဝန်မယူဘဲ ထွက်ပြေးတယ်"
သိသာထင်ရှားသော အရာတစ်ခု ပျောက်ဆုံးနေခြင်း သို့မဟုတ် မရှာဖွေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "စာအုပ်က သူ့မျက်စိရှေ့မှာပဲ ဒါပေမယ့် တောကြီး မြိုင်ကြီး ဆင်ပျောက်သလိုပဲ၊ မတွေ့ဘူးဖြစ်နေတယ်"
ဘာသာရေး လုပ်ငန်းများနှင့် ပုံမှန်လုပ်ငန်းများကို တပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပုတီးစိပ် ရေခပ်သလိုပဲ၊ ဘာသာရေးလည်းလုပ်တယ်၊ မိသားစုတာဝန်လည်း ကျေတယ်"
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပျက်စီးသွားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုများက ကျန်ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "ဖယောင်းမီး ငြိမ်းသော်လည်း အလင်းမကုန်ဆိုသလိုပဲ၊ သူကွယ်လွန်သွားပေမယ့် သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေက လူတွေရဲ့ရင်ထဲမှာ ဆက်ရှိနေတယ်"
အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစိတ် စစ်ဆေးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို မျက်စိဒေါက်ထောက် ကြည့်နေရမယ်၊ ဘာမှမမှားရအောင်"
အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း
ဥပမာ - "သူ့စီးပွားရေးက ရေစီးကမ်းပြိုနဲ့တူတယ်၊ ခဏလေးအတွင်းမှာ အကုန်ပျက်စီးသွားတယ်"
မတူညီသော သဘောထားများ သို့မဟုတ် အရသာများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စကို ဖြေရှင်းဖို့ လက်ဖက်ရည်ကြမ်း လက်ဖက်ရည်ချိုဆိုသလိုပဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းရမယ်"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိသူသည် လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပစ္စည်းဥစ္စာတွေမပိုင်ဆိုင်တော့ လွတ်လပ်ငှက် ကောင်းကင်ပျံသလိုပဲ၊ ဘယ်ကိုသွားသွား လွတ်လပ်တယ်"
အသက်ကြီးသူများ ဆုံးရှုံးသွားလျှင် လူငယ်မျိုးဆက်သစ်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း
ဥပမာ - "သစ်ရွက်ကြွေ သစ်ရွက်နုဆိုသလိုပဲ၊ အသက်ကြီးသူတွေနေရာမှာ လူငယ်တွေက နေရာယူလာတယ်"
အကူအညီမဲ့ တစ်ယောက်တည်း ကျန်ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ မိသားစုလည်းမရှိတော့ အားကိုးရာမဲ့ တစ်ကောင်ကျန်ဖြစ်နေတယ်"
အလွယ်တကူ ရရှိသောကြောင့် အကျင့်ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ဆခြင်း
ဥပမာ - "အလွယ်တကူရတဲ့ ငွေတွေကို သုံးတော့ အလှူခံသား ဗိုက်ပူဖြစ်နေပြီ"
အပြင်ပန်းက ကြည်ညိုဖွယ်ရာ သို့မဟုတ် သိမ်မွေ့သယောင်ရှိသော်လည်း အတွင်း၌ မကောင်းသော စိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဥပုသ်စောင့်ခွေးလိုပဲ၊ အပြင်ကကြည့်ရင် သိမ်မွေ့ပေမယ့် အတွင်းစိတ်က မကောင်းဘူး"
မိမိပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများကို အထင်သေးခြင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်ကြက် ခြေထောက်ကျိုးသလိုပဲ၊ ကိုယ့်အိမ်နီးနားချင်းတွေကို တန်ဖိုးမထားဘဲ အပြင်ကလူတွေကိုပဲ ချီးမြှောက်နေတယ်"
ခေါင်းရှုပ်စေသော၊ စိတ်ပင်ပန်းစေသော ကိစ္စ သို့မဟုတ် လူ
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စက တော်တော် ဦးနှောက်စားရတယ်၊ ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲတယ်"
ကောင်းသော နေရာတွင် ကောင်းသော အရာများ ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "ရေကြည်ရာ ငါးရှိဆိုသလိုပဲ၊ ဒီကုမ္ပဏီက ကောင်းတော့ တော်တဲ့သူတွေပဲ လာလုပ်ကြတယ်"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် အောင်မြင်မှုမရခြင်း သို့မဟုတ် တိုးတက်မှုမရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ငန်းက လက်တောင်မမှီ ခေါင်မရွနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ကြိုးစားကြိုးစား အောင်မြင်မှုမရဘူး"
အသုံးမဝင်သောသူ သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမရှိသောအရာကို အလွန်အကျွံမြှောက်စားခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဝါးရင်းတုတ်ကို နတ်မသလိုပဲ၊ ဘာမှမတတ်တဲ့သူကို လိုတာထက်ပိုပြီး မြှောက်စားနေတယ်"
မိမိ၏ အလုပ်ကို အကြောင်းပြ၍ အခြားသူများကို ဒုက္ခပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးစီးပွားရှာခြင်း
ဥပမာ - "သူက သစ်ခုတ်သမား မြေဆွဲနဲ့တူတယ်၊ သူ့အလုပ်ကို အကြောင်းပြပြီး သူများတွေကို စည်းစိမ်ရှာနေတယ်"
မိမိ၏ နေရာ သို့မဟုတ် တာဝန်ကို ကောင်းစွာ ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်မှာနေ အိမ်စောင့်ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့တာဝန်ကို တိကျစွာထမ်းဆောင်တယ်"
ခက်ခဲသော အခြေအနေ သို့မဟုတ် ရှားပါးသော အခြေအနေတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက အမှောင်ထဲက ရွှေရှာသလိုပဲ၊ အခက်အခဲတွေကြားကနေ အောင်မြင်မှုရခဲ့တယ်"
အရှက်အကြောက်မရှိသူ သို့မဟုတ် မည်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်သူ
ဥပမာ - "သူက အဝတ်မပါ တောင်ပေါ်နေနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်သူဘာပြောပြော ဂရုမစိုက်ဘူး"
အလုပ်တစ်ခုတည်းအတွက် နှစ်ဆကုန်ကျခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ဆပင်ပန်းရခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က အိုးပုတ်တစ်ခု အခွန်နှစ်ခုနဲ့တူတယ်၊ နှစ်ခါပြန်လုပ်ရတယ်"
အလွယ်တကူ ရရှိသောကြောင့် အကျင့်ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ဆခြင်း
ဥပမာ - "အလွယ်တကူရတဲ့ ငွေတွေကို သုံးတော့ အလှူခံသား ဗိုက်ပူဖြစ်နေပြီ"
အပြင်ပန်းက ကြည်ညိုဖွယ်ရာ သို့မဟုတ် သိမ်မွေ့သယောင်ရှိသော်လည်း အတွင်း၌ မကောင်းသော စိတ်ဓာတ်ရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဥပုသ်စောင့်ခွေးလိုပဲ၊ အပြင်ကကြည့်ရင် သိမ်မွေ့ပေမယ့် အတွင်းစိတ်က မကောင်းဘူး"
အာဏာရှိသူ သို့မဟုတ် ဩဇာရှိသူ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ကျွဲပါးစပ်က နွားမနဲ့တူတယ်၊ အကြီးအကဲခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်"
အစတွင် ခဏတာ အားကောင်းပြီး လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးသွားသော အရာ သို့မဟုတ် လူ
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ငန်းက ကောက်ရိုးမီး မြန်မြန်တောက် မြန်မြန်ငြိမ်းနဲ့တူတယ်၊ ခဏလေး အောင်မြင်ပြီး ပြန်ကျသွားတယ်"
မိမိ၏ အားနည်းချက်ကို ဖုံးကွယ်၍ အခွင့်အရေးယူရန် ကြိုးပမ်းခြင်း
ဥပမာ - "သူက ကြွက်တွင်းအောင်း ကြောင်ဖမ်းသလိုပဲ၊ အပြစ်မရှိဟန်ဆောင်ပြီး အခွင့်အရေးယူနေတယ်"
သွားလာလှုပ်ရှားမှု များသော်လည်း အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းနည်းပါးခြင်း
ဥပမာ - "သူက ခြေတံရှည် လက်တံတိုနဲ့တူတယ်၊ ဟိုသွားဒီသွားတော့များတယ် ဘာမှအလုပ်မပြီးဘူး"
မကောင်းမှုများ ပြုလုပ်သူသည် မကောင်းကျိုးကို ခံစားရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "ငှက်ပျံသည် လေညောင်းသည်ဆိုသလိုပဲ၊ သူများတွေကို ဒုက္ခပေးတဲ့သူ နောက်ဆုံးတော့ သူ့ဘာသာပြန်ခံရမှာပဲ"
အရေးကြီးသော ကိစ္စမရောက်မီ အင်အား သို့မဟုတ် အရင်းအမြစ်များ ကုန်ဆုံးသွားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာရှိတဲ့ငွေတွေ စစ်မရောက်ခင် မြှားကုန်သလိုဖြစ်ပြီး အကုန်သုံးပစ်လိုက်လို့ အခုတော့ ဒုက္ခရောက်နေပြီ"
အာဏာရှိသူတို့၏ ချစ်ခင်မှုကို ရရှိသူသည် ပိုမိုမြင့်မားသော ရာထူး ရရှိနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဆင်ဖြူတော် ချစ် ရွှေနားတော်နဲ့တူတယ်၊ အကြီးအကဲတွေရဲ့မျက်နှာသာပေးမှုကို ရရှိတယ်"
မိမိလုပ်ဆောင်သော ကိစ္စရပ်များအတွက် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိခြင်း
ဥပမာ - "ကောင်းမွန်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ဟာ တာဝန်ယူ တာဝန်ခံတတ်ရမယ်"
သေးငယ်သော အရာတစ်ခု သို့မဟုတ် အဆင့်အတန်းနိမ့်ကျသူက ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော အရာ သို့မဟုတ် မြင့်မားသော နေရာကို မှီခိုခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပုစွန်ဆိတ် တောင်ပို့တက်သလိုပဲ၊ သူဌေးကို မှီပြီး ကြီးကျယ်နေတယ်"
အမှားလုပ်မိသူအား နောက်မှ ပြန်လည် အပြစ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဖားသေ တုတ်ပြသလိုပဲ၊ ကိစ္စပြီးသွားမှ လာပြီး ဆူပူနေတယ်"
မသိနားမလည်ဘဲ ကံကောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် အမှတ်မထင် အောင်မြင်သွားခြင်း
ဥပမာ - "သူက မျက်ကန်း တုတ်ရသလိုပဲ၊ ဘာမှမသိဘဲ အောင်မြင်သွားတယ်"
အရေးကြီးသော အရာတစ်ခု ပျောက်ဆုံးသွားမှသာ ၎င်း၏ တန်ဖိုးကို သိမြင်ခြင်း
ဥပမာ - "မုတ်ဆိတ်ပျောက် သိုက်နံရောက်ဆိုသလိုပဲ၊ အခုမှ သူ့ရဲ့အရေးပါပုံကို နားလည်တော့တယ်"
ကောင်းသောအရာများစွာကြားတွင် မကောင်းသောအရာတစ်ခု ပေါင်းစပ်ပါဝင်နေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီစီမံကိန်းက တော်တော်ကောင်းပေမယ့် ရွှေအိုးထဲက ခဲလိုလူတစ်ယောက်ကြောင့် အကုန်ပျက်စီးနိုင်တယ်"
မိမိပြုလုပ်ခဲ့သော အမှားတစ်ခုကြောင့် စိတ်မလုံမလဲ ဖြစ်နေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မျက်နှာက လိပ်ပြာမလုံဖြစ်နေတာကို ပြနေတယ်၊ တစ်ခုခုတော့ လိမ်ထားတာဖြစ်မယ်"
အချင်းချင်း မတည့်သူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများ
ဥပမာ - "သူတို့နှစ်ယောက်က ဝါးတစ်ရိုး မီးတစ်ရိုးနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အဆင်မပြေဘူး"
အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာတတ်သူ သို့မဟုတ် မကျေနပ်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက သောက်ရေအိုး စောင်းနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်လုပ်ပေးလုပ်ပေး မကျေနပ်နိုင်ဘူး"
အဆိုးမြင်တတ်သူသည် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဆိုးကျိုးဘက်မှသာ မြင်တတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အကောင်းမြင် တောကြီးမျက်စိလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အဆိုးပဲ မြင်နေတယ်"
ကောင်းသော ဂုဏ်သတင်းသည် အဝေးသို့ ပျံ့နှံ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုကြောင့် အမွှေးနံ့သာ လေညာပျံ့သလိုပဲ၊ သူ့နာမည်က အဝေးထိရောက်နေပြီ"
စကားများများပြောပြီး အလုပ်မလုပ်သူ
ဥပမာ - "သူက အပြောကျယ် အလုပ်မွဲနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလုပ်ဘဲ လေပဲပြောနေတယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ထားသူ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသူကပင် နောက်ကျောဓားနဲ့ထိုးခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်စောင့်ခွေး ကိုက်သလိုပဲ၊ ကိုယ်ယုံကြည်ခဲ့တဲ့သူက ကိုယ့်ကို ပြန်သစ္စာဖောက်တယ်"
မိသားစုအတွင်းရေး ကိစ္စများကို အပြင်လူအား မပြောကြားသင့်ခြင်း
ဥပမာ - "အိမ်တွင်းပြဿနာ အိမ်ပြင်မထုတ်နဲ့၊ အပြင်လူတွေသိရင် ပိုဆိုးမယ်"
အလုပ်တစ်ခုတည်းလုပ်ခြင်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်နှစ်ခုလုံး ပြည့်မြောက်အောင်မြင်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို လုပ်လိုက်ရင် တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်ပဲ၊ ကုမ္ပဏီအတွက်လည်း အကျိုးရှိမယ်၊ ကိုယ့်အတွက်လည်း အတွေ့အကြုံရမယ်"
မိမိတစ်ဦးတည်းအတွက်သာ ကြည့်သူသည် မည်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်သူ ဖာသိဖာသာနဲ့တူတယ်၊ သူတစ်ယောက်တည်းကောင်းရင် ပြီးရော၊ သူများဒုက္ခရောက်တာကို ဂရုမစိုက်ဘူး"
အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ အလဟသ အချိန်ကုန်ခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက အဖတ်မတင် မြစ်ကြီးခမ်းသလိုပဲ၊ အချိန်ကုန်လူပင်ပန်းပြီး ဘာမှအကျိုးအမြတ်မရဘူး"
အချိန်နောက်ကျမှ လုပ်သင့်သည်ကို လုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "အိပ်ရာဝင်မှ လက်ကမြင်းဆိုသလိုပဲ၊ စာကို အချိန်မီမလုပ်ဘဲ စာမေးပွဲနီးမှ ကမန်းကတန်းလုပ်တော့ ပိုပင်ပန်းတယ်"
အချိန်မရွေး၊ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အဆင်ပြေအောင် နေထိုင်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက အဆင်သင့် အဆင်ပြေတတ်တယ်၊ ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာမဆို လိုက်လျောညီထွေနေနိုင်တယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် အရှက်ရစေသော အပြုအမူကို ပြုလုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ရပ်ကြောင့် အိုးမဲသုတ် မျက်နှာပူဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ မျက်နှာမပြရဲဘူး"
လုပ်သမျှ အောင်မြင်ခြင်း၊ အဆင်ပြေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီနှစ်တော့ ကံကောင်း မိုးကောင်းဆိုသလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အမြဲတမ်းအောင်မြင်တယ်၊ ကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်တွေပဲရနေတယ်"
အနည်းငယ်သော အကျိုးအမြတ်ကို လူများစွာ ခွဲဝေယူခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က ရတဲ့အကျိုးအမြတ်က နည်းနည်းလေး ဒါပေမယ့် ကြက်ပေါင်တစ်လုံး အားလုံးခွဲဆိုသလိုပဲ လူတွေအများကြီး ခွဲယူရတယ်၊ တစ်ယောက်ချင်းစီအတွက် နည်းနည်းပဲရတယ်"
အကျင့်ဆိုးရှိသူကို ဘယ်လိုပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲရန်ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က ခွေးမြီးကောက် ကျောက်ချည် တုတ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပြောပြော ပြောင်းလဲမသွားဘူး၊ အမြဲတမ်း အဲ့ဒီအတိုင်းပဲ"
မိမိရရှိထားသော အရာကိုပင် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် မိမိ၏ အားသာချက်ကို အသုံးပြု၍ အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ငါးကြင်းဆီနဲ့ ငါးကြင်းကြော်ဆိုသလိုပဲ၊ ကိုယ့်မှာရှိတာလေးနဲ့ အကောင်းဆုံး အသုံးချပြီး အောင်မြင်အောင်လုပ်တယ်၊ အရင်းအနှီးနည်းနည်းနဲ့ အကျိုးအများကြီးရအောင်လုပ်တယ်"
အလုပ်တစ်ခုလုပ်လျှင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတိုင်း အကျိုးအမြတ်ရရှိခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက စပါးတစ်အိုး အဆန်ရဆိုသလိုပဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသလောက် အကျိုးအမြတ်ရတယ်၊ တော်တော်တန်တယ်"
ရန်ဖြစ်နေသူနှစ်ဦးကို ပိုမိုရန်ဖြစ်စေရန် မြှောက်ထိုးပင့်ကော်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဆူးပေါ်ဖဲ့ ကျွတ်သလိုပဲ၊ သူတို့နှစ်ယောက် ရန်ဖြစ်နေတာကို ပိုဆိုးအောင် လှုံ့ဆော်ပေးနေတယ်၊ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဖြေရှင်းခွင့်မပေးဘူး"
မြင့်မားသော ရည်မှန်းချက် သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်ထားရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ တောင်က ကောင်း ကန် မ ဆိုသလိုပဲ၊ ကြီးမားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေရှိတယ်၊ အမြဲတမ်း အမြင့်ဆုံးကိုပဲ ကြိုးစားတယ်"
ကောင်းသော လုပ်ရပ်သည် အချိန်တိုအတွင်း ထင်ရှားလာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုတွေက ပန်းပန်လျှင် မွှေးဆိုသလိုပဲ၊ အခုဆို လူတွေအများကြီးသိကုန်ပြီ၊ ဘယ်သူမှ မချီးကျူးဘဲနေလို့ မရဘူး"
ကောင်းသော အရာတစ်ခု သို့မဟုတ် အရည်အချင်းတစ်ခုကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အရည်အချင်းတွေအများကြီးရှိပေမယ့် မီးခဲပြာဖုံးသလိုပဲ ဖုံးကွယ်ထားတယ်၊ သူကိုယ်တိုင် ထုတ်မပြဘူး"
မီး၊ ရေ၊ မင်း၊ ခိုးသူ၊ အမွေခံသားဆိုး တို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးစေတတ်သော ရန်သူများဖြစ်သည်
ဥပမာ - "ပိုင်ဆိုင်မှုတွေဆိုတာ ရန်သူမျိုး ငါးပါးရဲ့ရန်ကနေ ဘယ်တော့မှ လွတ်ကင်းနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း သတိထားရမယ်"
အလွန်လျင်မြန်စွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက လက်ဖျောက်တစ်ချက်တီးနဲ့ အလုပ်ပြီးသွားတယ်၊ တော်တော်မြန်တယ်၊ ဘယ်သူမှ မယှဉ်နိုင်ဘူး"
ပန်းတိုင်သို့ရောက်ရန် ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ရသူ
ဥပမာ - "အောင်မြင်မှုရဖို့ဆိုတာ လယ်ထဲဆင်း တောင်သူမလိုပဲ ကြိုးစားရမှာ၊ ပင်ပန်းဆင်းရဲတာတွေကို ခံရမှာ"
မရိုးသားသောသူသည် မိမိနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စများတွင် အမြဲနားစွင့်နေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူခိုးနား နားဖဝါးဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အကြောင်းပြောတာနဲ့ သူရောက်လာတော့တာပဲ၊ အမြဲတမ်း သူများကိစ္စကို နားထောင်နေတတ်တယ်"
မိမိ၏ အိမ်ရှင် သို့မဟုတ် အကြီးအကဲ၏ အလိုကို လိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က အိမ်ကြီးရှင် ခွေးမောင်းနဲ့တူတယ်၊ သူဌေးခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိဘဲ ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးက ဒေဝါလီခံလိုက်ရတော့ အခုတော့ အဝတ်တထည် ကိုယ်တခုဖြစ်နေပြီ၊ ဘာပစ္စည်းမှ မကျန်တော့ဘူး"
သိလျက်နှင့် မသိဟန်ဆောင်သူကို မည်သို့မျှ ပြောဆိုဆုံးမ၍ မရနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိပ်ချင်ယောင်ဆောင်သူ နှိုးမရနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပြောပြော နားမထောင်ဘူး၊ နားမလည်ချင်ယောင်ဆောင်နေတာ"
အလုပ်တစ်ခုတည်းအတွက် နှစ်ဆကုန်ကျခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ဆပင်ပန်းရခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က အိုးပုတ်တစ်ခု အခွန်နှစ်ခုနဲ့တူတယ်၊ နှစ်ခါပြန်လုပ်ရတယ်၊ အချိန်လည်းကုန် ငွေလည်းကုန်"
အလွယ်တကူရဖို့ ကြိုးစားသူသည် မကြာခဏ ဆုံးရှုံးရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "အချောင်သမား ဝမ်းနုတ်ဆေးဆိုသလိုပဲ၊ အလွယ်ရတာတွေကိုပဲ ရှာတော့ နောက်ဆုံးတော့ အကုန်ဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘာမှမကျန်တော့ဘူး"
ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ပြီးမှသာ ကောင်းကျိုးကို ခံစားရခြင်း
ဥပမာ - "အသေအလဲလုပ် အသေအချာစားဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအလုပ်က တော်တော်ပင်ပန်းပေမယ့် ရတဲ့အကျိုးက ကြီးမားတယ်၊ တန်လည်းတန်တယ်"
ကောင်းသော အိမ်နီးချင်းများရှိခြင်းသည် ကြီးမားသော ပိုင်ဆိုင်မှုကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အိမ်နားကလူတွေက ကောင်းတော့ အိမ်နီးချင်းကောင်း ရွှေအိုးမြှုပ်ဆိုသလိုပဲ၊ စိတ်ချမ်းသာရတယ်၊ ဘာကူညီစရာရှိရှိ ကူညီကြတယ်"
မကောင်းသောသူက ကောင်းသောသူကို ဝေဖန် ကဲ့ရဲ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လို မကောင်းတဲ့သူက ဟင်္သာကို ကျီး ကဲ့ရဲ့သလိုပဲ၊ သူများကောင်းတာကို ဝေဖန်နေတယ်၊ ကိုယ်တိုင်ကတော့ ဘာမှမဟုတ်ဘဲနဲ့"
ပြဿနာတစ်ခု သို့မဟုတ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုက အလွယ်တကူ မပြေလည်ဘဲ ကပ်ပါနေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီအမှုက ကတ္တရာစေး ဖိနပ်ကပ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပဲဖြေရှင်းဖြေရှင်း မပြီးနိုင်ဘူး၊ တောက်လျှောက် ကပ်ပါနေတယ်"
လုပ်ရပ်တစ်ခု၏ ဆိုးကျိုးသည် နောက်ထပ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့မရိုးသားတဲ့လုပ်ရပ်တွေက ကြက်သွန်ဖြူ စား ကြက်သွန်နီ ပေါက်သလိုပဲ၊ နောက်ထပ်ပြဿနာတွေ ဆက်တိုက်ပေါ်လာတယ်၊ တစ်ခုပြီးတစ်ခု"
အခက်အခဲကြုံလျှင် အခြားသူများကို မှီခိုအားထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အခက်အခဲကြုံတိုင်း ချောင်းကိုး မိုးကိုးနဲ့တူတယ်၊ တခြားလူတွေကိုပဲ မှီခိုနေတယ်၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်အောင် မကြိုးစားဘူး"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် စိတ်အားထက်သန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြိုးစားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က ဂဏန်း လက်မရွံနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပင်ပန်းပင်ပန်း ကြိုးစားလုပ်တယ်၊ အမြဲတမ်း တက်တက်ကြွကြွရှိတယ်"
ကောင်းမွန်စွာ ပြောဆိုတတ်သူသည် လူအများကြားတွင် အလေးထားခံရခြင်း
ဥပမာ - "သူက စကားအရာ လူရာဝင်သူတစ်ယောက်ပဲ၊ သူပြောတာကို လူတိုင်းနားထောင်တယ်၊ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ အမြဲတမ်း ထင်ပေါ်တယ်"
ပြဿနာပေါ်လာချိန်တွင် ဖြေရှင်းရမည့်သူက ရှောင်ပြေးခြင်း
ဥပမာ - "ဆားပုလင်းပေါက်၊ ဆေးသမားပြေးဆိုသလိုပဲ၊ ပြဿနာပေါ်တော့ သူတာဝန်မယူဘဲ ထွက်ပြေးတယ်၊ ဘယ်သူမှ မကူညီတော့ဘူး"
သိသာထင်ရှားသော အရာတစ်ခု ပျောက်ဆုံးနေခြင်း သို့မဟုတ် မရှာဖွေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "စာအုပ်က သူ့မျက်စိရှေ့မှာပဲ ဒါပေမယ့် တောကြီး မြိုင်ကြီး ဆင်ပျောက်သလိုပဲ၊ မတွေ့ဘူးဖြစ်နေတယ်၊ ရှာဖွေမှုစနစ် မကောင်းလို့"
ဘာသာရေး လုပ်ငန်းများနှင့် ပုံမှန်လုပ်ငန်းများကို တပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပုတီးစိပ် ရေခပ်သလိုပဲ၊ ဘာသာရေးလည်းလုပ်တယ်၊ မိသားစုတာဝန်လည်း ကျေတယ်၊ အချိန်ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချတတ်တယ်"
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပျက်စီးသွားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုများက ကျန်ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "ဖယောင်းမီး ငြိမ်းသော်လည်း အလင်းမကုန်ဆိုသလိုပဲ၊ သူကွယ်လွန်သွားပေမယ့် သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေက လူတွေရဲ့ရင်ထဲမှာ ဆက်ရှိနေတယ်၊ အမြဲတမ်း သတိရနေကြတယ်"
အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစိတ် စစ်ဆေးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို မျက်စိဒေါက်ထောက် ကြည့်နေရမယ်၊ ဘာမှမမှားရအောင်၊ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေကို ဂရုစိုက်ရမယ်"
အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း
ဥပမာ - "သူ့စီးပွားရေးက ရေစီးကမ်းပြိုနဲ့တူတယ်၊ ခဏလေးအတွင်းမှာ အကုန်ပျက်စီးသွားတယ်၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မထူနိုင်တော့ဘူး"
မတူညီသော သဘောထားများ သို့မဟုတ် အရသာများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စကို ဖြေရှင်းဖို့ လက်ဖက်ရည်ကြမ်း လက်ဖက်ရည်ချိုဆိုသလိုပဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းရမယ်၊ အချင်းချင်း နားလည်မှုယူရမယ်"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် အောင်မြင်မှုမရခြင်း သို့မဟုတ် တိုးတက်မှုမရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ငန်းက လက်တောင်မမှီ ခေါင်မရွနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ကြိုးစားကြိုးစား အောင်မြင်မှုမရဘူး၊ အချိန်တွေပဲ ကုန်နေတယ်"
အသုံးမဝင်သောသူ သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမရှိသောအရာကို အလွန်အကျွံမြှောက်စားခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဝါးရင်းတုတ်ကို နတ်မသလိုပဲ၊ ဘာမှမတတ်တဲ့သူကို လိုတာထက်ပိုပြီး မြှောက်စားနေတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ဘာမှအသုံးမဝင်ဘူး"
မိမိ၏ အလုပ်ကို အကြောင်းပြ၍ အခြားသူများကို ဒုက္ခပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးစီးပွားရှာခြင်း
ဥပမာ - "သူက သစ်ခုတ်သမား မြေဆွဲနဲ့တူတယ်၊ သူ့အလုပ်ကို အကြောင်းပြပြီး သူများတွေကို စည်းစိမ်ရှာနေတယ်၊ တကယ်တော့ မတရားလုပ်နေတာ"
မိမိ၏ နေရာ သို့မဟုတ် တာဝန်ကို ကောင်းစွာ ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်မှာနေ အိမ်စောင့်ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့တာဝန်ကို တိကျစွာထမ်းဆောင်တယ်၊ ဘယ်သူမှ ပြောစရာမလိုဘူး"
ခက်ခဲသော အခြေအနေ သို့မဟုတ် ရှားပါးသော အခြေအနေတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက အမှောင်ထဲက ရွှေရှာသလိုပဲ၊ အခက်အခဲတွေကြားကနေ အောင်မြင်မှုရခဲ့တယ်၊ တော်တော်လေးလည်း ကြိုးစားခဲ့ရတယ်"
အာဏာရှိသူ သို့မဟုတ် ဩဇာရှိသူ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ကျွဲပါးစပ်က နွားမနဲ့တူတယ်၊ အကြီးအကဲခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး"
အလွန်အကျွံ စုဆောင်းထားခြင်း သို့မဟုတ် မလိုအပ်ဘဲ များပြားစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ ပစ္စည်းတွေက ကျီးကန်းတစ်ကောင် လှည်းတစ်စီးနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလိုတဲ့ဟာတွေကို စုဆောင်းထားတယ်"
သဘောထား သို့မဟုတ် အကျင့်စရိုက် မကောင်းသူကို ပြုပြင်ရန် ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က ခွေးအမြီး မဖြောင့်နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲမှာ မဟုတ်ဘူး"
ကောင်းသော အကျင့်များကို ကျင့်ကြံလိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူက ငါးပါးသီလ ခံယူထားသူတစ်ယောက်လိုပဲ၊ အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်တယ်၊ လူတိုင်းလေးစားတယ်"
ခေါင်းဆောင်ကောင်းမရှိသောကြောင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ခေါင်းဆောင်မကောင်းတော့ စစ်ရှုံး တပ်ပျက်ဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအဖွဲ့အစည်းက ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေပြီ"
ကြီးမားသော ပြဿနာ သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခုမှ သေးငယ်သောအရာများအတွက် အခွင့်အရေးရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးဒေဝါလီခံတော့ ဆင်သေ ကြွက်ဝမ်းဝဆိုသလိုပဲ၊ တချို့လူတွေက ဒီထဲကနေ အခွင့်အရေးယူသွားကြတယ်"
အတွေ့အကြုံများသူသည် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေကို ကောင်းစွာသိမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တောကြီးမျက်စိ မြို့ကြီးမျက်စိနဲ့တူတယ်၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေမှာ တော်တော်နားလည်တယ်၊ ဘယ်လိုလူမျိုးကို ဘယ်လိုဆက်ဆံရမလဲ သိတယ်"
မလိုအပ်ဘဲ အလုပ်ရှုပ်အောင်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းသောအရာကို ရှုပ်ထွေးအောင်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ပုံကိုင်ပုံက ပုဆိုးတန်းတင် သျှောင်ထုံးနဲ့တူတယ်၊ ရိုးရိုးလေးလုပ်ရင်ပြီးမယ့်ဟာကို ပတ်ချာလည်လုပ်နေတယ်၊ အချိန်တွေလည်းကုန် လူလည်းပင်ပန်း"
အမှားလုပ်မိသူအား နောက်မှ ပြန်လည် အပြစ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဖားသေ တုတ်ပြသလိုပဲ၊ ကိစ္စပြီးသွားမှ လာပြီး ဆူပူနေတယ်၊ အချိန်မီပြောတုန်းက နားမထောင်ဘဲနဲ့"
ပြဿနာငယ်လေးတစ်ခုမှ ကြီးမားသော ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း
ဥပမာ - "သေးသေးလေးကိစ္စလေးကနေ မီးစလောင် အိမ်သာလောင်ဆိုသလိုပဲ၊ အခုတော့ အကြီးအကျယ် ပြဿနာဖြစ်ကုန်ပြီ၊ ပြေလည်အောင် ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲနေပြီ"
မသိနားမလည်ဘဲ ကံကောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် အမှတ်မထင် အောင်မြင်သွားခြင်း
ဥပမာ - "သူက မျက်ကန်း တုတ်ရသလိုပဲ၊ ဘာမှမသိဘဲ အောင်မြင်သွားတယ်၊ တကယ်တော့ ကံကောင်းလို့ပါ"
ရန်သူ၏ အားနည်းချက်ကို သိရှိသော်လည်း မတုံ့ပြန်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "ရန်သူ့မျက်စိ နားပိတ်ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အားနည်းချက်ကို သိပေမယ့် ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး ဖြစ်နေတယ်"
အလွန်လျင်မြန်စွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက လက်ဖျောက်တစ်ချက်တီးနဲ့ အလုပ်ပြီးသွားတယ်၊ တော်တော်မြန်တယ်၊ အချိန်ကုန်သက်သာတယ်"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိသူသည် လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပစ္စည်းဥစ္စာတွေမပိုင်ဆိုင်တော့ လွတ်လပ်ငှက် ကောင်းကင်ပျံသလိုပဲ၊ ဘယ်ကိုသွားသွား လွတ်လပ်တယ်၊ ဘာတာဝန်မှ မရှိဘူး"
အချင်းချင်း မတည့်သူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများ
ဥပမာ - "သူတို့နှစ်ယောက်က ဝါးတစ်ရိုး မီးတစ်ရိုးနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အဆင်မပြေဘူး၊ အမြဲတမ်းရန်ဖြစ်နေကြတယ်"
အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာတတ်သူ သို့မဟုတ် မကျေနပ်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက သောက်ရေအိုး စောင်းနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်လုပ်ပေးလုပ်ပေး မကျေနပ်နိုင်ဘူး၊ အမြဲတမ်း အပြစ်ပဲ ရှာနေတတ်တယ်"
အဆိုးမြင်တတ်သူသည် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဆိုးကျိုးဘက်မှသာ မြင်တတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အကောင်းမြင် တောကြီးမျက်စိလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အဆိုးပဲ မြင်နေတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အကောင်းမမြင်တတ်ဘူး"
ကောင်းသော ဂုဏ်သတင်းသည် အဝေးသို့ ပျံ့နှံ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုကြောင့် အမွှေးနံ့သာ လေညာပျံ့သလိုပဲ၊ သူ့နာမည်က အဝေးထိရောက်နေပြီ၊ လူတိုင်းသိကုန်ပြီ"
စကားများများပြောပြီး အလုပ်မလုပ်သူ
ဥပမာ - "သူက အပြောကျယ် အလုပ်မွဲနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလုပ်ဘဲ လေပဲပြောနေတယ်၊ တကယ်တမ်းကျ ဘာမှပြီးမြောက်တာမရှိဘူး"
မိမိကိုယ်တိုင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ထားသူ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသူကပင် နောက်ကျောဓားနဲ့ထိုးခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်စောင့်ခွေး ကိုက်သလိုပဲ၊ ကိုယ်ယုံကြည်ခဲ့တဲ့သူက ကိုယ့်ကို ပြန်သစ္စာဖောက်တယ်၊ တကယ်ကို ရင်နာစရာပဲ"
မိသားစုအတွင်းရေး ကိစ္စများကို အပြင်လူအား မပြောကြားသင့်ခြင်း
ဥပမာ - "အိမ်တွင်းပြဿနာ အိမ်ပြင်မထုတ်နဲ့၊ အပြင်လူတွေသိရင် ပိုဆိုးမယ်၊ ကိုယ့်မိသားစု ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်"
အလုပ်တစ်ခုတည်းလုပ်ခြင်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်နှစ်ခုလုံး ပြည့်မြောက်အောင်မြင်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို လုပ်လိုက်ရင် တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်ပဲ၊ ကုမ္ပဏီအတွက်လည်း အကျိုးရှိမယ်၊ ကိုယ့်အတွက်လည်း အတွေ့အကြုံရမယ်၊ တော်တော်တန်တယ်"
မိမိတစ်ဦးတည်းအတွက်သာ ကြည့်သူသည် မည်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်သူ ဖာသိဖာသာနဲ့တူတယ်၊ သူတစ်ယောက်တည်းကောင်းရင် ပြီးရော၊ သူများဒုက္ခရောက်တာကို ဂရုမစိုက်ဘူး၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ အားမနာဘူး"
အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ အလဟသ အချိန်ကုန်ခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက အဖတ်မတင် မြစ်ကြီးခမ်းသလိုပဲ၊ အချိန်ကုန်လူပင်ပန်းပြီး ဘာမှအကျိုးအမြတ်မရဘူး၊ တော်တော်လေး စိတ်ကုန်ဖို့ကောင်းတယ်"
အချိန်နောက်ကျမှ လုပ်သင့်သည်ကို လုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "အိပ်ရာဝင်မှ လက်ကမြင်းဆိုသလိုပဲ၊ စာကို အချိန်မီမလုပ်ဘဲ စာမေးပွဲနီးမှ ကမန်းကတန်းလုပ်တော့ ပိုပင်ပန်းတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ရလဒ်လည်း မကောင်းဘူး"
အချိန်မရွေး၊ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အဆင်ပြေအောင် နေထိုင်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက အဆင်သင့် အဆင်ပြေတတ်တယ်၊ ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာမဆို လိုက်လျောညီထွေနေနိုင်တယ်၊ ဘယ်သွားသွား ဘယ်လာလာ အဆင်ပြေတယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် အရှက်ရစေသော အပြုအမူကို ပြုလုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ရပ်ကြောင့် အိုးမဲသုတ် မျက်နှာပူဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ မျက်နှာမပြရဲဘူး၊ တော်တော်လေး အရှက်ရစရာကောင်းတယ်"
လုပ်သမျှ အောင်မြင်ခြင်း၊ အဆင်ပြေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီနှစ်တော့ ကံကောင်း မိုးကောင်းဆိုသလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အမြဲတမ်းအောင်မြင်တယ်၊ ကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်တွေပဲရနေတယ်၊ ဘယ်လိုမှ မထင်ထားဘူး"
အနည်းငယ်သော အကျိုးအမြတ်ကို လူများစွာ ခွဲဝေယူခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က ရတဲ့အကျိုးအမြတ်က နည်းနည်းလေး ဒါပေမယ့် ကြက်ပေါင်တစ်လုံး အားလုံးခွဲဆိုသလိုပဲ လူတွေအများကြီး ခွဲယူရတယ်၊ တစ်ယောက်ချင်းစီအတွက် နည်းနည်းပဲရတော့ ဘယ်သူမှ မကျေနပ်ကြဘူး"
အကျင့်ဆိုးရှိသူကို ဘယ်လိုပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲရန်ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က ခွေးမြီးကောက် ကျောက်ချည် တုတ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပြောပြော ပြောင်းလဲမသွားဘူး၊ အမြဲတမ်း အဲ့ဒီအတိုင်းပဲ၊ သင်ခန်းစာလည်း မယူဘူး"
မိမိရရှိထားသော အရာကိုပင် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် မိမိ၏ အားသာချက်ကို အသုံးပြု၍ အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ငါးကြင်းဆီနဲ့ ငါးကြင်းကြော်ဆိုသလိုပဲ၊ ကိုယ့်မှာရှိတာလေးနဲ့ အကောင်းဆုံး အသုံးချပြီး အောင်မြင်အောင်လုပ်တယ်၊ အရင်းအနှီးနည်းနည်းနဲ့ အကျိုးအများကြီးရအောင်လုပ်တယ်၊ တော်တော်လိမ္မာတယ်"
အလုပ်တစ်ခုလုပ်လျှင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတိုင်း အကျိုးအမြတ်ရရှိခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက စပါးတစ်အိုး အဆန်ရဆိုသလိုပဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသလောက် အကျိုးအမြတ်ရတယ်၊ တော်တော်တန်တယ်၊ လုပ်ရကျိုးနပ်တယ်"
ရန်ဖြစ်နေသူနှစ်ဦးကို ပိုမိုရန်ဖြစ်စေရန် မြှောက်ထိုးပင့်ကော်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဆူးပေါ်ဖဲ့ ကျွတ်သလိုပဲ၊ သူတို့နှစ်ယောက် ရန်ဖြစ်နေတာကို ပိုဆိုးအောင် လှုံ့ဆော်ပေးနေတယ်၊ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဖြေရှင်းခွင့်မပေးဘူး၊ တကယ်ကို မကောင်းတဲ့လူ"
မြင့်မားသော ရည်မှန်းချက် သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်ထားရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ တောင်က ကောင်း ကန် မ ဆိုသလိုပဲ၊ ကြီးမားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေရှိတယ်၊ အမြဲတမ်း အမြင့်ဆုံးကိုပဲ ကြိုးစားတယ်၊ အောင်မြင်မှုအတွက် ဘယ်တော့မှ လက်လျှော့မှာ မဟုတ်ဘူး"
ကောင်းသော လုပ်ရပ်သည် အချိန်တိုအတွင်း ထင်ရှားလာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုတွေက ပန်းပန်လျှင် မွှေးဆိုသလိုပဲ၊ အခုဆို လူတွေအများကြီးသိကုန်ပြီ၊ ဘယ်သူမှ မချီးကျူးဘဲနေလို့ မရဘူး၊ တကယ်ကို ထိုက်တန်ပါတယ်"
ကောင်းသော အရာတစ်ခု သို့မဟုတ် အရည်အချင်းတစ်ခုကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အရည်အချင်းတွေအများကြီးရှိပေမယ့် မီးခဲပြာဖုံးသလိုပဲ ဖုံးကွယ်ထားတယ်၊ သူကိုယ်တိုင် ထုတ်မပြဘူး၊ တကယ်ဆို ထုတ်ပြရင် လူတွေ အများကြီး အကျိုးရှိမှာ"
မီး၊ ရေ၊ မင်း၊ ခိုးသူ၊ အမွေခံသားဆိုး တို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးစေတတ်သော ရန်သူများဖြစ်သည်
ဥပမာ - "ပိုင်ဆိုင်မှုတွေဆိုတာ ရန်သူမျိုး ငါးပါးရဲ့ရန်ကနေ ဘယ်တော့မှ လွတ်ကင်းနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် ဘယ်အရာကိုမှ အမြဲတမ်း ပိုင်ဆိုင်မယ်လို့ မတွေးရဘူး"
အလွန်လျင်မြန်စွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက လက်ဖျောက်တစ်ချက်တီးနဲ့ အလုပ်ပြီးသွားတယ်၊ တော်တော်မြန်တယ်၊ ဘယ်သူမှ မယှဉ်နိုင်ဘူး၊ တကယ့်ကို ကျွမ်းကျင်တယ်"
ပန်းတိုင်သို့ရောက်ရန် ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ရသူ
ဥပမာ - "အောင်မြင်မှုရဖို့ဆိုတာ လယ်ထဲဆင်း တောင်သူမလိုပဲ ကြိုးစားရမှာ၊ ပင်ပန်းဆင်းရဲတာတွေကို ခံရမှာ၊ အလွယ်နဲ့ရမှာ မဟုတ်ဘူး"
မရိုးသားသောသူသည် မိမိနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စများတွင် အမြဲနားစွင့်နေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူခိုးနား နားဖဝါးဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အကြောင်းပြောတာနဲ့ သူရောက်လာတော့တာပဲ၊ အမြဲတမ်း သူများကိစ္စကို နားထောင်နေတတ်တယ်၊ သတိထားဖို့လိုတယ်"
မိမိ၏ အိမ်ရှင် သို့မဟုတ် အကြီးအကဲ၏ အလိုကို လိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က အိမ်ကြီးရှင် ခွေးမောင်းနဲ့တူတယ်၊ သူဌေးခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး၊ တကယ်ကို မလွယ်ဘူး"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိဘဲ ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးက ဒေဝါလီခံလိုက်ရတော့ အခုတော့ အဝတ်တထည် ကိုယ်တခုဖြစ်နေပြီ၊ ဘာပစ္စည်းမှ မကျန်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို သနားစရာပဲ"
သိလျက်နှင့် မသိဟန်ဆောင်သူကို မည်သို့မျှ ပြောဆိုဆုံးမ၍ မရနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိပ်ချင်ယောင်ဆောင်သူ နှိုးမရနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပြောပြော နားမထောင်ဘူး၊ နားမလည်ချင်ယောင်ဆောင်နေတာ၊ စကားများနေရုံပဲရှိတယ်"
အလုပ်တစ်ခုတည်းအတွက် နှစ်ဆကုန်ကျခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ဆပင်ပန်းရခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က အိုးပုတ်တစ်ခု အခွန်နှစ်ခုနဲ့တူတယ်၊ နှစ်ခါပြန်လုပ်ရတယ်၊ အချိန်လည်းကုန် ငွေလည်းကုန်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ"
အလွယ်တကူရဖို့ ကြိုးစားသူသည် မကြာခဏ ဆုံးရှုံးရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "အချောင်သမား ဝမ်းနုတ်ဆေးဆိုသလိုပဲ၊ အလွယ်ရတာတွေကိုပဲ ရှာတော့ နောက်ဆုံးတော့ အကုန်ဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘာမှမကျန်တော့ဘူး၊ ဒါက သဘာဝပဲ"
ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ပြီးမှသာ ကောင်းကျိုးကို ခံစားရခြင်း
ဥပမာ - "အသေအလဲလုပ် အသေအချာစားဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအလုပ်က တော်တော်ပင်ပန်းပေမယ့် ရတဲ့အကျိုးက ကြီးမားတယ်၊ တန်လည်းတန်တယ်၊ ကြိုးစားရင် ရကိုရတယ်"
ကောင်းသော အိမ်နီးချင်းများရှိခြင်းသည် ကြီးမားသော ပိုင်ဆိုင်မှုကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အိမ်နားကလူတွေက ကောင်းတော့ အိမ်နီးချင်းကောင်း ရွှေအိုးမြှုပ်ဆိုသလိုပဲ၊ စိတ်ချမ်းသာရတယ်၊ ဘာကူညီစရာရှိရှိ ကူညီကြတယ်၊ တကယ်ကို ကံကောင်းတယ်"
မကောင်းသောသူက ကောင်းသောသူကို ဝေဖန် ကဲ့ရဲ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လို မကောင်းတဲ့သူက ဟင်္သာကို ကျီး ကဲ့ရဲ့သလိုပဲ၊ သူများကောင်းတာကို ဝေဖန်နေတယ်၊ ကိုယ်တိုင်ကတော့ ဘာမှမဟုတ်ဘဲနဲ့၊ တကယ်ကို ရှက်စရာကောင်းတယ်"
ပြဿနာတစ်ခု သို့မဟုတ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုက အလွယ်တကူ မပြေလည်ဘဲ ကပ်ပါနေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီအမှုက ကတ္တရာစေး ဖိနပ်ကပ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပဲဖြေရှင်းဖြေရှင်း မပြီးနိုင်ဘူး၊ တောက်လျှောက် ကပ်ပါနေတယ်၊ တော်တော်လေး စိတ်ညစ်ဖို့ကောင်းတယ်"
လုပ်ရပ်တစ်ခု၏ ဆိုးကျိုးသည် နောက်ထပ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့မရိုးသားတဲ့လုပ်ရပ်တွေက ကြက်သွန်ဖြူ စား ကြက်သွန်နီ ပေါက်သလိုပဲ၊ နောက်ထပ်ပြဿနာတွေ ဆက်တိုက်ပေါ်လာတယ်၊ တစ်ခုပြီးတစ်ခု၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး"
အခက်အခဲကြုံလျှင် အခြားသူများကို မှီခိုအားထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အခက်အခဲကြုံတိုင်း ချောင်းကိုး မိုးကိုးနဲ့တူတယ်၊ တခြားလူတွေကိုပဲ မှီခိုနေတယ်၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်အောင် မကြိုးစားဘူး၊ အမြဲတမ်း သူများအပေါ်ပဲ မှီခိုနေတတ်တယ်"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် စိတ်အားထက်သန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြိုးစားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က ဂဏန်း လက်မရွံနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပင်ပန်းပင်ပန်း ကြိုးစားလုပ်တယ်၊ အမြဲတမ်း တက်တက်ကြွကြွရှိတယ်၊ အောင်မြင်အောင် လုပ်နိုင်တဲ့သူပဲ"
ကောင်းမွန်စွာ ပြောဆိုတတ်သူသည် လူအများကြားတွင် အလေးထားခံရခြင်း
ဥပမာ - "သူက စကားအရာ လူရာဝင်သူတစ်ယောက်ပဲ၊ သူပြောတာကို လူတိုင်းနားထောင်တယ်၊ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ အမြဲတမ်း ထင်ပေါ်တယ်၊ တကယ်ကို စကားပြောကောင်းတယ်"
ပြဿနာပေါ်လာချိန်တွင် ဖြေရှင်းရမည့်သူက ရှောင်ပြေးခြင်း
ဥပမာ - "ဆားပုလင်းပေါက်၊ ဆေးသမားပြေးဆိုသလိုပဲ၊ ပြဿနာပေါ်တော့ သူတာဝန်မယူဘဲ ထွက်ပြေးတယ်၊ ဘယ်သူမှ မကူညီတော့ဘူး၊ တကယ်ကို တာဝန်မဲ့တယ်"
သိသာထင်ရှားသော အရာတစ်ခု ပျောက်ဆုံးနေခြင်း သို့မဟုတ် မရှာဖွေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "စာအုပ်က သူ့မျက်စိရှေ့မှာပဲ ဒါပေမယ့် တောကြီး မြိုင်ကြီး ဆင်ပျောက်သလိုပဲ၊ မတွေ့ဘူးဖြစ်နေတယ်၊ ရှာဖွေမှုစနစ် မကောင်းလို့၊ တော်တော်လေး စိတ်ပျက်စရာပဲ"
ဘာသာရေး လုပ်ငန်းများနှင့် ပုံမှန်လုပ်ငန်းများကို တပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပုတီးစိပ် ရေခပ်သလိုပဲ၊ ဘာသာရေးလည်းလုပ်တယ်၊ မိသားစုတာဝန်လည်း ကျေတယ်၊ အချိန်ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချတတ်တယ်၊ တကယ်ကို အတုယူစရာပဲ"
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပျက်စီးသွားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုများက ကျန်ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "ဖယောင်းမီး ငြိမ်းသော်လည်း အလင်းမကုန်ဆိုသလိုပဲ၊ သူကွယ်လွန်သွားပေမယ့် သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေက လူတွေရဲ့ရင်ထဲမှာ ဆက်ရှိနေတယ်၊ အမြဲတမ်း သတိရနေကြတယ်၊ တကယ့်ကို အထင်ကြီးစရာပဲ"
အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစိတ် စစ်ဆေးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို မျက်စိဒေါက်ထောက် ကြည့်နေရမယ်၊ ဘာမှမမှားရအောင်၊ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေကို ဂရုစိုက်ရမယ်၊ ဒါမှပဲ အောင်မြင်မှာ"
အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း
ဥပမာ - "သူ့စီးပွားရေးက ရေစီးကမ်းပြိုနဲ့တူတယ်၊ ခဏလေးအတွင်းမှာ အကုန်ပျက်စီးသွားတယ်၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မထူနိုင်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို ရင်နာစရာပဲ"
မတူညီသော သဘောထားများ သို့မဟုတ် အရသာများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စကို ဖြေရှင်းဖို့ လက်ဖက်ရည်ကြမ်း လက်ဖက်ရည်ချိုဆိုသလိုပဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းရမယ်၊ အချင်းချင်း နားလည်မှုယူရမယ်၊ ဒါမှပဲ အဆင်ပြေမှာ"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် အောင်မြင်မှုမရခြင်း သို့မဟုတ် တိုးတက်မှုမရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ငန်းက လက်တောင်မမှီ ခေါင်မရွနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ကြိုးစားကြိုးစား အောင်မြင်မှုမရဘူး၊ အချိန်တွေပဲ ကုန်နေတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာပဲ"
အသုံးမဝင်သောသူ သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမရှိသောအရာကို အလွန်အကျွံမြှောက်စားခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဝါးရင်းတုတ်ကို နတ်မသလိုပဲ၊ ဘာမှမတတ်တဲ့သူကို လိုတာထက်ပိုပြီး မြှောက်စားနေတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ဘာမှအသုံးမဝင်ဘူး၊ အလကား အချိန်ကုန်တာပဲ"
မိမိ၏ အလုပ်ကို အကြောင်းပြ၍ အခြားသူများကို ဒုက္ခပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးစီးပွားရှာခြင်း
ဥပမာ - "သူက သစ်ခုတ်သမား မြေဆွဲနဲ့တူတယ်၊ သူ့အလုပ်ကို အကြောင်းပြပြီး သူများတွေကို စည်းစိမ်ရှာနေတယ်၊ တကယ်တော့ မတရားလုပ်နေတာ၊ သတိထားရမယ်"
မိမိ၏ နေရာ သို့မဟုတ် တာဝန်ကို ကောင်းစွာ ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်မှာနေ အိမ်စောင့်ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့တာဝန်ကို တိကျစွာထမ်းဆောင်တယ်၊ ဘယ်သူမှ ပြောစရာမလိုဘူး၊ တကယ့်ကို တာဝန်ကျေတယ်"
ခက်ခဲသော အခြေအနေ သို့မဟုတ် ရှားပါးသော အခြေအနေတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက အမှောင်ထဲက ရွှေရှာသလိုပဲ၊ အခက်အခဲတွေကြားကနေ အောင်မြင်မှုရခဲ့တယ်၊ တော်တော်လေးလည်း ကြိုးစားခဲ့ရတယ်၊ တကယ့်ကို ဂုဏ်ယူစရာပဲ"
အာဏာရှိသူ သို့မဟုတ် ဩဇာရှိသူ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ကျွဲပါးစပ်က နွားမနဲ့တူတယ်၊ အကြီးအကဲခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး၊ တကယ်ကို သနားစရာပဲ"
အလွန်အကျွံ စုဆောင်းထားခြင်း သို့မဟုတ် မလိုအပ်ဘဲ များပြားစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ ပစ္စည်းတွေက ကျီးကန်းတစ်ကောင် လှည်းတစ်စီးနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလိုတဲ့ဟာတွေကို စုဆောင်းထားတယ်၊ အိမ်မှာနေရာလည်းကျဉ်းတယ်"
သဘောထား သို့မဟုတ် အကျင့်စရိုက် မကောင်းသူကို ပြုပြင်ရန် ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က ခွေးအမြီး မဖြောင့်နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲမှာ မဟုတ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာနေတတ်တယ်"
ကောင်းသော အကျင့်များကို ကျင့်ကြံလိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူက ငါးပါးသီလ ခံယူထားသူတစ်ယောက်လိုပဲ၊ အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်တယ်၊ လူတိုင်းလေးစားတယ်၊ အတုယူစရာပဲ"
ခေါင်းဆောင်ကောင်းမရှိသောကြောင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ခေါင်းဆောင်မကောင်းတော့ စစ်ရှုံး တပ်ပျက်ဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအဖွဲ့အစည်းက ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေပြီ၊ ဘယ်သူမှ စနစ်တကျ မလုပ်တော့ဘူး"
ကြီးမားသော ပြဿနာ သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခုမှ သေးငယ်သောအရာများအတွက် အခွင့်အရေးရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးဒေဝါလီခံတော့ ဆင်သေ ကြွက်ဝမ်းဝဆိုသလိုပဲ၊ တချို့လူတွေက ဒီထဲကနေ အခွင့်အရေးယူသွားကြတယ်၊ အခွင့်အရေးဆိုတာ ရှာတတ်ရင် ရတာပဲ"
အတွေ့အကြုံများသူသည် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေကို ကောင်းစွာသိမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တောကြီးမျက်စိ မြို့ကြီးမျက်စိနဲ့တူတယ်၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေမှာ တော်တော်နားလည်တယ်၊ ဘယ်လိုလူမျိုးကို ဘယ်လိုဆက်ဆံရမလဲ သိတယ်၊ သူ့ကို အားကိုးလို့ရတယ်"
မလိုအပ်ဘဲ အလုပ်ရှုပ်အောင်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းသောအရာကို ရှုပ်ထွေးအောင်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ပုံကိုင်ပုံက ပုဆိုးတန်းတင် သျှောင်ထုံးနဲ့တူတယ်၊ ရိုးရိုးလေးလုပ်ရင်ပြီးမယ့်ဟာကို ပတ်ချာလည်လုပ်နေတယ်၊ အချိန်တွေလည်းကုန် လူလည်းပင်ပန်း၊ မလိုအပ်ဘဲ ရှုပ်ထွေးနေတာ"
အမှားလုပ်မိသူအား နောက်မှ ပြန်လည် အပြစ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဖားသေ တုတ်ပြသလိုပဲ၊ ကိစ္စပြီးသွားမှ လာပြီး ဆူပူနေတယ်၊ အချိန်မီပြောတုန်းက နားမထောင်ဘဲနဲ့၊ အခုမှ လာပြောနေတယ်"
ပြဿနာငယ်လေးတစ်ခုမှ ကြီးမားသော ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း
ဥပမာ - "သေးသေးလေးကိစ္စလေးကနေ မီးစလောင် အိမ်သာလောင်ဆိုသလိုပဲ၊ အခုတော့ အကြီးအကျယ် ပြဿနာဖြစ်ကုန်ပြီ၊ ပြေလည်အောင် ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲနေပြီ၊ အားလုံးလည်း ပင်ပန်းရတယ်"
မသိနားမလည်ဘဲ ကံကောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် အမှတ်မထင် အောင်မြင်သွားခြင်း
ဥပမာ - "သူက မျက်ကန်း တုတ်ရသလိုပဲ၊ ဘာမှမသိဘဲ အောင်မြင်သွားတယ်၊ တကယ်တော့ ကံကောင်းလို့ပါ၊ ကိုယ်တိုင် လုပ်နိုင်တာ ဘာမှမရှိဘူး"
ရန်သူ၏ အားနည်းချက်ကို သိရှိသော်လည်း မတုံ့ပြန်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "ရန်သူ့မျက်စိ နားပိတ်ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အားနည်းချက်ကို သိပေမယ့် ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး ဖြစ်နေတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာပဲ"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိသူသည် လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပစ္စည်းဥစ္စာတွေမပိုင်ဆိုင်တော့ လွတ်လပ်ငှက် ကောင်းကင်ပျံသလိုပဲ၊ ဘယ်ကိုသွားသွား လွတ်လပ်တယ်၊ ဘာတာဝန်မှ မရှိဘူး၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ"
အချင်းချင်း မတည့်သူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများ
ဥပမာ - "သူတို့နှစ်ယောက်က ဝါးတစ်ရိုး မီးတစ်ရိုးနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အဆင်မပြေဘူး၊ အမြဲတမ်းရန်ဖြစ်နေကြတယ်၊ အတူတူလုပ်လို့မရဘူး"
အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာတတ်သူ သို့မဟုတ် မကျေနပ်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက သောက်ရေအိုး စောင်းနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်လုပ်ပေးလုပ်ပေး မကျေနပ်နိုင်ဘူး၊ အမြဲတမ်း အပြစ်ပဲ ရှာနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်ဖို့ကောင်းတယ်"
အဆိုးမြင်တတ်သူသည် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဆိုးကျိုးဘက်မှသာ မြင်တတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အကောင်းမြင် တောကြီးမျက်စိလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အဆိုးပဲ မြင်နေတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အကောင်းမမြင်တတ်ဘူး၊ တကယ်ကို ပင်ပန်းတယ် သူ့နားမှာနေရတာ"
ကောင်းသော ဂုဏ်သတင်းသည် အဝေးသို့ ပျံ့နှံ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုကြောင့် အမွှေးနံ့သာ လေညာပျံ့သလိုပဲ၊ သူ့နာမည်က အဝေးထိရောက်နေပြီ၊ လူတိုင်းသိကုန်ပြီ၊ တကယ့်ကို ထူးချွန်တဲ့သူပဲ"
စကားများများပြောပြီး အလုပ်မလုပ်သူ
ဥပမာ - "သူက အပြောကျယ် အလုပ်မွဲနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလုပ်ဘဲ လေပဲပြောနေတယ်၊ တကယ်တမ်းကျ ဘာမှပြီးမြောက်တာမရှိဘူး၊ အပြောပဲကောင်းတယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ထားသူ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသူကပင် နောက်ကျောဓားနဲ့ထိုးခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်စောင့်ခွေး ကိုက်သလိုပဲ၊ ကိုယ်ယုံကြည်ခဲ့တဲ့သူက ကိုယ့်ကို ပြန်သစ္စာဖောက်တယ်၊ တကယ်ကို ရင်နာစရာပဲ၊ နောက်ဆို ဘယ်သူ့ကိုမှ မယုံတော့ဘူး"
မိသားစုအတွင်းရေး ကိစ္စများကို အပြင်လူအား မပြောကြားသင့်ခြင်း
ဥပမာ - "အိမ်တွင်းပြဿနာ အိမ်ပြင်မထုတ်နဲ့၊ အပြင်လူတွေသိရင် ပိုဆိုးမယ်၊ ကိုယ့်မိသားစု ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့် ကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြေရှင်းရမယ်"
အလုပ်တစ်ခုတည်းလုပ်ခြင်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်နှစ်ခုလုံး ပြည့်မြောက်အောင်မြင်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို လုပ်လိုက်ရင် တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်ပဲ၊ ကုမ္ပဏီအတွက်လည်း အကျိုးရှိမယ်၊ ကိုယ့်အတွက်လည်း အတွေ့အကြုံရမယ်၊ တော်တော်တန်တယ်၊ လုပ်ရကျိုးနပ်တယ်"
မိမိတစ်ဦးတည်းအတွက်သာ ကြည့်သူသည် မည်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်သူ ဖာသိဖာသာနဲ့တူတယ်၊ သူတစ်ယောက်တည်းကောင်းရင် ပြီးရော၊ သူများဒုက္ခရောက်တာကို ဂရုမစိုက်ဘူး၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ အားမနာဘူး၊ အမြဲတမ်း ကိုယ့်အတွက်ပဲ ကြည့်တယ်"
အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ အလဟသ အချိန်ကုန်ခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက အဖတ်မတင် မြစ်ကြီးခမ်းသလိုပဲ၊ အချိန်ကုန်လူပင်ပန်းပြီး ဘာမှအကျိုးအမြတ်မရဘူး၊ တော်တော်လေး စိတ်ကုန်ဖို့ကောင်းတယ်၊ ဆက်လုပ်ရင် ပိုဆိုးမယ်"
အချိန်နောက်ကျမှ လုပ်သင့်သည်ကို လုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "အိပ်ရာဝင်မှ လက်ကမြင်းဆိုသလိုပဲ၊ စာကို အချိန်မီမလုပ်ဘဲ စာမေးပွဲနီးမှ ကမန်းကတန်းလုပ်တော့ ပိုပင်ပန်းတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ရလဒ်လည်း မကောင်းဘူး၊ အချိန်ကို စနစ်တကျ အသုံးမချတတ်တာ"
အချိန်မရွေး၊ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အဆင်ပြေအောင် နေထိုင်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက အဆင်သင့် အဆင်ပြေတတ်တယ်၊ ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာမဆို လိုက်လျောညီထွေနေနိုင်တယ်၊ ဘယ်သွားသွား ဘယ်လာလာ အဆင်ပြေတယ်၊ တကယ်ကို လိုက်လျောညီထွေရှိတယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် အရှက်ရစေသော အပြုအမူကို ပြုလုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ရပ်ကြောင့် အိုးမဲသုတ် မျက်နှာပူဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ မျက်နှာမပြရဲဘူး၊ တော်တော်လေး အရှက်ရစရာကောင်းတယ်၊ နောင်တရနေမှာပဲ"
လုပ်သမျှ အောင်မြင်ခြင်း၊ အဆင်ပြေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီနှစ်တော့ ကံကောင်း မိုးကောင်းဆိုသလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အမြဲတမ်းအောင်မြင်တယ်၊ ကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်တွေပဲရနေတယ်၊ ဘယ်လိုမှ မထင်ထားဘူး၊ တကယ်ကို ကံကောင်းတယ်"
အနည်းငယ်သော အကျိုးအမြတ်ကို လူများစွာ ခွဲဝေယူခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က ရတဲ့အကျိုးအမြတ်က နည်းနည်းလေး ဒါပေမယ့် ကြက်ပေါင်တစ်လုံး အားလုံးခွဲဆိုသလိုပဲ လူတွေအများကြီး ခွဲယူရတယ်၊ တစ်ယောက်ချင်းစီအတွက် နည်းနည်းပဲရတော့ ဘယ်သူမှ မကျေနပ်ကြဘူး၊ ဒါကတော့ မတရားဘူး"
အကျင့်ဆိုးရှိသူကို ဘယ်လိုပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲရန်ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က ခွေးမြီးကောက် ကျောက်ချည် တုတ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပြောပြော ပြောင်းလဲမသွားဘူး၊ အမြဲတမ်း အဲ့ဒီအတိုင်းပဲ၊ သင်ခန်းစာလည်း မယူဘူး၊ တကယ်ကို လက်လျှော့ရတော့မယ်"
မိမိရရှိထားသော အရာကိုပင် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် မိမိ၏ အားသာချက်ကို အသုံးပြု၍ အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ငါးကြင်းဆီနဲ့ ငါးကြင်းကြော်ဆိုသလိုပဲ၊ ကိုယ့်မှာရှိတာလေးနဲ့ အကောင်းဆုံး အသုံးချပြီး အောင်မြင်အောင်လုပ်တယ်၊ အရင်းအနှီးနည်းနည်းနဲ့ အကျိုးအများကြီးရအောင်လုပ်တယ်၊ တော်တော်လိမ္မာတယ်၊ တကယ့်ကို အတုယူစရာပဲ"
အလုပ်တစ်ခုလုပ်လျှင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတိုင်း အကျိုးအမြတ်ရရှိခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက စပါးတစ်အိုး အဆန်ရဆိုသလိုပဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသလောက် အကျိုးအမြတ်ရတယ်၊ တော်တော်တန်တယ်၊ လုပ်ရကျိုးနပ်တယ်၊ ဒီလိုလုပ်ငန်းမျိုးဆို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရဲတယ်"
ရန်ဖြစ်နေသူနှစ်ဦးကို ပိုမိုရန်ဖြစ်စေရန် မြှောက်ထိုးပင့်ကော်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဆူးပေါ်ဖဲ့ ကျွတ်သလိုပဲ၊ သူတို့နှစ်ယောက် ရန်ဖြစ်နေတာကို ပိုဆိုးအောင် လှုံ့ဆော်ပေးနေတယ်၊ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဖြေရှင်းခွင့်မပေးဘူး၊ တကယ်ကို မကောင်းတဲ့လူ၊ သူ့ကို သတိထားရမယ်"
မြင့်မားသော ရည်မှန်းချက် သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်ထားရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ တောင်က ကောင်း ကန် မ ဆိုသလိုပဲ၊ ကြီးမားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေရှိတယ်၊ အမြဲတမ်း အမြင့်ဆုံးကိုပဲ ကြိုးစားတယ်၊ အောင်မြင်မှုအတွက် ဘယ်တော့မှ လက်လျှော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ"
ကောင်းသော လုပ်ရပ်သည် အချိန်တိုအတွင်း ထင်ရှားလာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုတွေက ပန်းပန်လျှင် မွှေးဆိုသလိုပဲ၊ အခုဆို လူတွေအများကြီးသိကုန်ပြီ၊ ဘယ်သူမှ မချီးကျူးဘဲနေလို့ မရဘူး၊ တကယ်ကို ထိုက်တန်ပါတယ်၊ သူ့ရဲ့ကောင်းမှုက အမြဲတမ်း ထင်ရှားနေမှာ"
ကောင်းသော အရာတစ်ခု သို့မဟုတ် အရည်အချင်းတစ်ခုကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အရည်အချင်းတွေအများကြီးရှိပေမယ့် မီးခဲပြာဖုံးသလိုပဲ ဖုံးကွယ်ထားတယ်၊ သူကိုယ်တိုင် ထုတ်မပြဘူး၊ တကယ်ဆို ထုတ်ပြရင် လူတွေ အများကြီး အကျိုးရှိမှာ၊ သူ့အရည်အချင်းတွေကို အသုံးချသင့်တယ်"
မီး၊ ရေ၊ မင်း၊ ခိုးသူ၊ အမွေခံသားဆိုး တို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးစေတတ်သော ရန်သူများဖြစ်သည်
ဥပမာ - "ပိုင်ဆိုင်မှုတွေဆိုတာ ရန်သူမျိုး ငါးပါးရဲ့ရန်ကနေ ဘယ်တော့မှ လွတ်ကင်းနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် ဘယ်အရာကိုမှ အမြဲတမ်း ပိုင်ဆိုင်မယ်လို့ မတွေးရဘူး၊ ဥစ္စာဆိုတာ မမြဲဘူး"
အလွန်လျင်မြန်စွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက လက်ဖျောက်တစ်ချက်တီးနဲ့ အလုပ်ပြီးသွားတယ်၊ တော်တော်မြန်တယ်၊ ဘယ်သူမှ မယှဉ်နိုင်ဘူး၊ တကယ့်ကို ကျွမ်းကျင်တယ်၊ အချိန်ကုန်သက်သာတယ်"
ပန်းတိုင်သို့ရောက်ရန် ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ရသူ
ဥပမာ - "အောင်မြင်မှုရဖို့ဆိုတာ လယ်ထဲဆင်း တောင်သူမလိုပဲ ကြိုးစားရမှာ၊ ပင်ပန်းဆင်းရဲတာတွေကို ခံရမှာ၊ အလွယ်နဲ့ရမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါမှပဲ တန်ဖိုးရှိမှာ"
မရိုးသားသောသူသည် မိမိနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စများတွင် အမြဲနားစွင့်နေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူခိုးနား နားဖဝါးဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အကြောင်းပြောတာနဲ့ သူရောက်လာတော့တာပဲ၊ အမြဲတမ်း သူများကိစ္စကို နားထောင်နေတတ်တယ်၊ သတိထားဖို့လိုတယ်၊ သူက လျှို့ဝှက်တတ်တယ်"
မိမိ၏ အိမ်ရှင် သို့မဟုတ် အကြီးအကဲ၏ အလိုကို လိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က အိမ်ကြီးရှင် ခွေးမောင်းနဲ့တူတယ်၊ သူဌေးခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး၊ တကယ်ကို မလွယ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း သူ့အလိုကို လိုက်ရတယ်"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိဘဲ ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးက ဒေဝါလီခံလိုက်ရတော့ အခုတော့ အဝတ်တထည် ကိုယ်တခုဖြစ်နေပြီ၊ ဘာပစ္စည်းမှ မကျန်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို သနားစရာပဲ၊ အားလုံးဆုံးရှုံးသွားတယ်"
သိလျက်နှင့် မသိဟန်ဆောင်သူကို မည်သို့မျှ ပြောဆိုဆုံးမ၍ မရနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိပ်ချင်ယောင်ဆောင်သူ နှိုးမရနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပြောပြော နားမထောင်ဘူး၊ နားမလည်ချင်ယောင်ဆောင်နေတာ၊ စကားများနေရုံပဲရှိတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ"
အလုပ်တစ်ခုတည်းအတွက် နှစ်ဆကုန်ကျခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ဆပင်ပန်းရခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က အိုးပုတ်တစ်ခု အခွန်နှစ်ခုနဲ့တူတယ်၊ နှစ်ခါပြန်လုပ်ရတယ်၊ အချိန်လည်းကုန် ငွေလည်းကုန်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး"
အလွယ်တကူရဖို့ ကြိုးစားသူသည် မကြာခဏ ဆုံးရှုံးရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "အချောင်သမား ဝမ်းနုတ်ဆေးဆိုသလိုပဲ၊ အလွယ်ရတာတွေကိုပဲ ရှာတော့ နောက်ဆုံးတော့ အကုန်ဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘာမှမကျန်တော့ဘူး၊ ဒါက သဘာဝပဲ၊ အလကားပဲ ကြိုးစားတာ"
ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ပြီးမှသာ ကောင်းကျိုးကို ခံစားရခြင်း
ဥပမာ - "အသေအလဲလုပ် အသေအချာစားဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအလုပ်က တော်တော်ပင်ပန်းပေမယ့် ရတဲ့အကျိုးက ကြီးမားတယ်၊ တန်လည်းတန်တယ်၊ ကြိုးစားရင် ရကိုရတယ်၊ ဒါက ဘဝရဲ့ သင်ခန်းစာပဲ"
ကောင်းသော အိမ်နီးချင်းများရှိခြင်းသည် ကြီးမားသော ပိုင်ဆိုင်မှုကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အိမ်နားကလူတွေက ကောင်းတော့ အိမ်နီးချင်းကောင်း ရွှေအိုးမြှုပ်ဆိုသလိုပဲ၊ စိတ်ချမ်းသာရတယ်၊ ဘာကူညီစရာရှိရှိ ကူညီကြတယ်၊ တကယ်ကို ကံကောင်းတယ်၊ ဒီလိုလူမျိုးတွေ ရှားတယ်"
မကောင်းသောသူက ကောင်းသောသူကို ဝေဖန် ကဲ့ရဲ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လို မကောင်းတဲ့သူက ဟင်္သာကို ကျီး ကဲ့ရဲ့သလိုပဲ၊ သူများကောင်းတာကို ဝေဖန်နေတယ်၊ ကိုယ်တိုင်ကတော့ ဘာမှမဟုတ်ဘဲနဲ့၊ တကယ်ကို ရှက်စရာကောင်းတယ်၊ သူက ကိုယ့်ကို အမြင်မကြည်တာ"
ပြဿနာတစ်ခု သို့မဟုတ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုက အလွယ်တကူ မပြေလည်ဘဲ ကပ်ပါနေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီအမှုက ကတ္တရာစေး ဖိနပ်ကပ်သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပဲဖြေရှင်းဖြေရှင်း မပြီးနိုင်ဘူး၊ တောက်လျှောက် ကပ်ပါနေတယ်၊ တော်တော်လေး စိတ်ညစ်ဖို့ကောင်းတယ်၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး"
လုပ်ရပ်တစ်ခု၏ ဆိုးကျိုးသည် နောက်ထပ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့မရိုးသားတဲ့လုပ်ရပ်တွေက ကြက်သွန်ဖြူ စား ကြက်သွန်နီ ပေါက်သလိုပဲ၊ နောက်ထပ်ပြဿနာတွေ ဆက်တိုက်ပေါ်လာတယ်၊ တစ်ခုပြီးတစ်ခု၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ကို ဒုက္ခပေးတယ်"
အခက်အခဲကြုံလျှင် အခြားသူများကို မှီခိုအားထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အခက်အခဲကြုံတိုင်း ချောင်းကိုး မိုးကိုးနဲ့တူတယ်၊ တခြားလူတွေကိုပဲ မှီခိုနေတယ်၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်အောင် မကြိုးစားဘူး၊ အမြဲတမ်း သူများအပေါ်ပဲ မှီခိုနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို မယုံကြည်ဘူး"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် စိတ်အားထက်သန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြိုးစားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က ဂဏန်း လက်မရွံနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပင်ပန်းပင်ပန်း ကြိုးစားလုပ်တယ်၊ အမြဲတမ်း တက်တက်ကြွကြွရှိတယ်၊ အောင်မြင်အောင် လုပ်နိုင်တဲ့သူပဲ၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ"
ကောင်းမွန်စွာ ပြောဆိုတတ်သူသည် လူအများကြားတွင် အလေးထားခံရခြင်း
ဥပမာ - "သူက စကားအရာ လူရာဝင်သူတစ်ယောက်ပဲ၊ သူပြောတာကို လူတိုင်းနားထောင်တယ်၊ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ အမြဲတမ်း ထင်ပေါ်တယ်၊ တကယ်ကို စကားပြောကောင်းတယ်၊ သူ့လို စကားပြောတတ်ဖို့ သင်ယူသင့်တယ်"
ပြဿနာပေါ်လာချိန်တွင် ဖြေရှင်းရမည့်သူက ရှောင်ပြေးခြင်း
ဥပမာ - "ဆားပုလင်းပေါက်၊ ဆေးသမားပြေးဆိုသလိုပဲ၊ ပြဿနာပေါ်တော့ သူတာဝန်မယူဘဲ ထွက်ပြေးတယ်၊ ဘယ်သူမှ မကူညီတော့ဘူး၊ တကယ်ကို တာဝန်မဲ့တယ်၊ သူ့ကို ဘယ်သူမှ မယုံကြည်တော့ဘူး"
သိသာထင်ရှားသော အရာတစ်ခု ပျောက်ဆုံးနေခြင်း သို့မဟုတ် မရှာဖွေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "စာအုပ်က သူ့မျက်စိရှေ့မှာပဲ ဒါပေမယ့် တောကြီး မြိုင်ကြီး ဆင်ပျောက်သလိုပဲ၊ မတွေ့ဘူးဖြစ်နေတယ်၊ ရှာဖွေမှုစနစ် မကောင်းလို့၊ တော်တော်လေး စိတ်ပျက်စရာပဲ၊ အသေးအမွှားကိစ္စလေးကိုတောင် မလုပ်တတ်ဘူး"
ဘာသာရေး လုပ်ငန်းများနှင့် ပုံမှန်လုပ်ငန်းများကို တပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပုတီးစိပ် ရေခပ်သလိုပဲ၊ ဘာသာရေးလည်းလုပ်တယ်၊ မိသားစုတာဝန်လည်း ကျေတယ်၊ အချိန်ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချတတ်တယ်၊ တကယ်ကို အတုယူစရာပဲ၊ ဘဝကို မျှမျှတတ နေထိုင်တတ်တယ်"
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပျက်စီးသွားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုများက ကျန်ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "ဖယောင်းမီး ငြိမ်းသော်လည်း အလင်းမကုန်ဆိုသလိုပဲ၊ သူကွယ်လွန်သွားပေမယ့် သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေက လူတွေရဲ့ရင်ထဲမှာ ဆက်ရှိနေတယ်၊ အမြဲတမ်း သတိရနေကြတယ်၊ တကယ့်ကို အထင်ကြီးစရာပဲ၊ သူ့နာမည်က ထာဝရ ကျန်ရစ်နေမှာ"
အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစိတ် စစ်ဆေးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို မျက်စိဒေါက်ထောက် ကြည့်နေရမယ်၊ ဘာမှမမှားရအောင်၊ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေကို ဂရုစိုက်ရမယ်၊ ဒါမှပဲ အောင်မြင်မှာ၊ အမှားအယွင်းမရှိအောင် လုပ်ရမယ်"
အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း
ဥပမာ - "သူ့စီးပွားရေးက ရေစီးကမ်းပြိုနဲ့တူတယ်၊ ခဏလေးအတွင်းမှာ အကုန်ပျက်စီးသွားတယ်၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မထူနိုင်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို ရင်နာစရာပဲ၊ မမျှော်လင့်ဘဲ ဆုံးရှုံးသွားတယ်"
မတူညီသော သဘောထားများ သို့မဟုတ် အရသာများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စကို ဖြေရှင်းဖို့ လက်ဖက်ရည်ကြမ်း လက်ဖက်ရည်ချိုဆိုသလိုပဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းရမယ်၊ အချင်းချင်း နားလည်မှုယူရမယ်၊ ဒါမှပဲ အဆင်ပြေမှာ၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မှာ"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် အောင်မြင်မှုမရခြင်း သို့မဟုတ် တိုးတက်မှုမရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ငန်းက လက်တောင်မမှီ ခေါင်မရွနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ကြိုးစားကြိုးစား အောင်မြင်မှုမရဘူး၊ အချိန်တွေပဲ ကုန်နေတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာပဲ၊ အလကားပဲ ကြိုးစားတာ"
အသုံးမဝင်သောသူ သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမရှိသောအရာကို အလွန်အကျွံမြှောက်စားခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဝါးရင်းတုတ်ကို နတ်မသလိုပဲ၊ ဘာမှမတတ်တဲ့သူကို လိုတာထက်ပိုပြီး မြှောက်စားနေတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ဘာမှအသုံးမဝင်ဘူး၊ အလကား အချိန်ကုန်တာပဲ၊ တကယ်ကို ရယ်စရာကောင်းတယ်"
မိမိ၏ အလုပ်ကို အကြောင်းပြ၍ အခြားသူများကို ဒုက္ခပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးစီးပွားရှာခြင်း
ဥပမာ - "သူက သစ်ခုတ်သမား မြေဆွဲနဲ့တူတယ်၊ သူ့အလုပ်ကို အကြောင်းပြပြီး သူများတွေကို စည်းစိမ်ရှာနေတယ်၊ တကယ်တော့ မတရားလုပ်နေတာ၊ သတိထားရမယ်၊ သူ့ကို ဘယ်တော့မှ မယုံရဘူး"
မိမိ၏ နေရာ သို့မဟုတ် တာဝန်ကို ကောင်းစွာ ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်မှာနေ အိမ်စောင့်ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့တာဝန်ကို တိကျစွာထမ်းဆောင်တယ်၊ ဘယ်သူမှ ပြောစရာမလိုဘူး၊ တကယ့်ကို တာဝန်ကျေတယ်၊ အားကိုးရတဲ့သူတစ်ယောက်ပဲ"
ခက်ခဲသော အခြေအနေ သို့မဟုတ် ရှားပါးသော အခြေအနေတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက အမှောင်ထဲက ရွှေရှာသလိုပဲ၊ အခက်အခဲတွေကြားကနေ အောင်မြင်မှုရခဲ့တယ်၊ တော်တော်လေးလည်း ကြိုးစားခဲ့ရတယ်၊ တကယ့်ကို ဂုဏ်ယူစရာပဲ၊ သူ့ကို အတုယူသင့်တယ်"
အာဏာရှိသူ သို့မဟုတ် ဩဇာရှိသူ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ကျွဲပါးစပ်က နွားမနဲ့တူတယ်၊ အကြီးအကဲခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး၊ တကယ်ကို သနားစရာပဲ၊ ကိုယ်ပိုင်ဘဝဆိုတာ မရှိဘူး"
အလွန်အကျွံ စုဆောင်းထားခြင်း သို့မဟုတ် မလိုအပ်ဘဲ များပြားစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ ပစ္စည်းတွေက ကျီးကန်းတစ်ကောင် လှည်းတစ်စီးနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလိုတဲ့ဟာတွေကို စုဆောင်းထားတယ်၊ အိမ်မှာနေရာလည်းကျဉ်းတယ်၊ တကယ်ကို အလေအလွင့်များတယ်"
သဘောထား သို့မဟုတ် အကျင့်စရိုက် မကောင်းသူကို ပြုပြင်ရန် ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က ခွေးအမြီး မဖြောင့်နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲမှာ မဟုတ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို လက်လျှော့ရတော့မယ်"
ကောင်းသော အကျင့်များကို ကျင့်ကြံလိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူက ငါးပါးသီလ ခံယူထားသူတစ်ယောက်လိုပဲ၊ အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်တယ်၊ လူတိုင်းလေးစားတယ်၊ အတုယူစရာပဲ၊ တကယ့်ကို သူတော်ကောင်းတစ်ယောက်ပဲ"
ခေါင်းဆောင်ကောင်းမရှိသောကြောင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ခေါင်းဆောင်မကောင်းတော့ စစ်ရှုံး တပ်ပျက်ဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအဖွဲ့အစည်းက ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေပြီ၊ ဘယ်သူမှ စနစ်တကျ မလုပ်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာပဲ"
ကြီးမားသော ပြဿနာ သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခုမှ သေးငယ်သောအရာများအတွက် အခွင့်အရေးရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးဒေဝါလီခံတော့ ဆင်သေ ကြွက်ဝမ်းဝဆိုသလိုပဲ၊ တချို့လူတွေက ဒီထဲကနေ အခွင့်အရေးယူသွားကြတယ်၊ အခွင့်အရေးဆိုတာ ရှာတတ်ရင် ရတာပဲ၊ တကယ်ကို မျက်လှည့်ပြသလိုပဲ"
အတွေ့အကြုံများသူသည် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေကို ကောင်းစွာသိမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တောကြီးမျက်စိ မြို့ကြီးမျက်စိနဲ့တူတယ်၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေမှာ တော်တော်နားလည်တယ်၊ ဘယ်လိုလူမျိုးကို ဘယ်လိုဆက်ဆံရမလဲ သိတယ်၊ သူ့ကို အားကိုးလို့ရတယ်၊ တကယ့်ကို အတွေ့အကြုံရှိတဲ့သူပဲ"
မလိုအပ်ဘဲ အလုပ်ရှုပ်အောင်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းသောအရာကို ရှုပ်ထွေးအောင်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ပုံကိုင်ပုံက ပုဆိုးတန်းတင် သျှောင်ထုံးနဲ့တူတယ်၊ ရိုးရိုးလေးလုပ်ရင်ပြီးမယ့်ဟာကို ပတ်ချာလည်လုပ်နေတယ်၊ အချိန်တွေလည်းကုန် လူလည်းပင်ပန်း၊ မလိုအပ်ဘဲ ရှုပ်ထွေးနေတာ၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ"
အမှားလုပ်မိသူအား နောက်မှ ပြန်လည် အပြစ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ဖားသေ တုတ်ပြသလိုပဲ၊ ကိစ္စပြီးသွားမှ လာပြီး ဆူပူနေတယ်၊ အချိန်မီပြောတုန်းက နားမထောင်ဘဲနဲ့၊ အခုမှ လာပြောနေတယ်၊ တကယ်ကို တရားလွန်တယ်"
ပြဿနာငယ်လေးတစ်ခုမှ ကြီးမားသော ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း
ဥပမာ - "သေးသေးလေးကိစ္စလေးကနေ မီးစလောင် အိမ်သာလောင်ဆိုသလိုပဲ၊ အခုတော့ အကြီးအကျယ် ပြဿနာဖြစ်ကုန်ပြီ၊ ပြေလည်အောင် ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲနေပြီ၊ အားလုံးလည်း ပင်ပန်းရတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာပဲ"
မသိနားမလည်ဘဲ ကံကောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် အမှတ်မထင် အောင်မြင်သွားခြင်း
ဥပမာ - "သူက မျက်ကန်း တုတ်ရသလိုပဲ၊ ဘာမှမသိဘဲ အောင်မြင်သွားတယ်၊ တကယ်တော့ ကံကောင်းလို့ပါ၊ ကိုယ်တိုင် လုပ်နိုင်တာ ဘာမှမရှိဘူး၊ ဒါကတော့ သူ့ရဲ့ကံပဲ"
ရန်သူ၏ အားနည်းချက်ကို သိရှိသော်လည်း မတုံ့ပြန်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "ရန်သူ့မျက်စိ နားပိတ်ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အားနည်းချက်ကို သိပေမယ့် ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး ဖြစ်နေတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာပဲ၊ ဘာမှ မတတ်နိုင်ဘူး"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိသူသည် လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပစ္စည်းဥစ္စာတွေမပိုင်ဆိုင်တော့ လွတ်လပ်ငှက် ကောင်းကင်ပျံသလိုပဲ၊ ဘယ်ကိုသွားသွား လွတ်လပ်တယ်၊ ဘာတာဝန်မှ မရှိဘူး၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ၊ ဘဝကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး နေထိုင်တတ်တယ်"
အချင်းချင်း မတည့်သူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများ
ဥပမာ - "သူတို့နှစ်ယောက်က ဝါးတစ်ရိုး မီးတစ်ရိုးနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အဆင်မပြေဘူး၊ အမြဲတမ်းရန်ဖြစ်နေကြတယ်၊ အတူတူလုပ်လို့မရဘူး၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ"
အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာတတ်သူ သို့မဟုတ် မကျေနပ်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက သောက်ရေအိုး စောင်းနဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်လုပ်ပေးလုပ်ပေး မကျေနပ်နိုင်ဘူး၊ အမြဲတမ်း အပြစ်ပဲ ရှာနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်ဖို့ကောင်းတယ်၊ သူ့နားမှာနေရတာ ပင်ပန်းတယ်"
အဆိုးမြင်တတ်သူသည် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဆိုးကျိုးဘက်မှသာ မြင်တတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အကောင်းမြင် တောကြီးမျက်စိလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အဆိုးပဲ မြင်နေတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အကောင်းမမြင်တတ်ဘူး၊ တကယ်ကို ပင်ပန်းတယ် သူ့နားမှာနေရတာ၊ အမြဲတမ်း စိတ်ညစ်နေတတ်တယ်"
ကောင်းသော ဂုဏ်သတင်းသည် အဝေးသို့ ပျံ့နှံ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုကြောင့် အမွှေးနံ့သာ လေညာပျံ့သလိုပဲ၊ သူ့နာမည်က အဝေးထိရောက်နေပြီ၊ လူတိုင်းသိကုန်ပြီ၊ တကယ့်ကို ထူးချွန်တဲ့သူပဲ၊ သူ့ရဲ့ကောင်းမှုက အမြဲတမ်း ကျန်ရှိနေမှာ"
စကားများများပြောပြီး အလုပ်မလုပ်သူ
ဥပမာ - "သူက အပြောကျယ် အလုပ်မွဲနဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလုပ်ဘဲ လေပဲပြောနေတယ်၊ တကယ်တမ်းကျ ဘာမှပြီးမြောက်တာမရှိဘူး၊ အပြောပဲကောင်းတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ"
မိမိကိုယ်တိုင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ထားသူ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသူကပင် နောက်ကျောဓားနဲ့ထိုးခြင်း
ဥပမာ - "သူက အိမ်စောင့်ခွေး ကိုက်သလိုပဲ၊ ကိုယ်ယုံကြည်ခဲ့တဲ့သူက ကိုယ့်ကို ပြန်သစ္စာဖောက်တယ်၊ တကယ်ကို ရင်နာစရာပဲ၊ နောက်ဆို ဘယ်သူ့ကိုမှ မယုံတော့ဘူး၊ တကယ့်ကို အတွေ့အကြုံ ဆိုးတစ်ခုပဲ"
မိသားစုအတွင်းရေး ကိစ္စများကို အပြင်လူအား မပြောကြားသင့်ခြင်း
ဥပမာ - "အိမ်တွင်းပြဿနာ အိမ်ပြင်မထုတ်နဲ့၊ အပြင်လူတွေသိရင် ပိုဆိုးမယ်၊ ကိုယ့်မိသားစု ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့် ကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြေရှင်းရမယ်၊ အပြင်လူတွေကို မပတ်သက်သင့်ဘူး"
အလုပ်တစ်ခုတည်းလုပ်ခြင်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်နှစ်ခုလုံး ပြည့်မြောက်အောင်မြင်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို လုပ်လိုက်ရင် တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်ပဲ၊ ကုမ္ပဏီအတွက်လည်း အကျိုးရှိမယ်၊ ကိုယ့်အတွက်လည်း အတွေ့အကြုံရမယ်၊ တော်တော်တန်တယ်၊ လုပ်ရကျိုးနပ်တယ်၊ ဒီလိုလုပ်ငန်းမျိုးကို ဦးစားပေးသင့်တယ်"
မိမိတစ်ဦးတည်းအတွက်သာ ကြည့်သူသည် မည်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်သူ ဖာသိဖာသာနဲ့တူတယ်၊ သူတစ်ယောက်တည်းကောင်းရင် ပြီးရော၊ သူများဒုက္ခရောက်တာကို ဂရုမစိုက်ဘူး၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ အားမနာဘူး၊ အမြဲတမ်း ကိုယ့်အတွက်ပဲ ကြည့်တယ်၊ ဒီလိုလူမျိုးနဲ့ ပေါင်းဖို့ခက်တယ်"
အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ အလဟသ အချိန်ကုန်ခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက အဖတ်မတင် မြစ်ကြီးခမ်းသလိုပဲ၊ အချိန်ကုန်လူပင်ပန်းပြီး ဘာမှအကျိုးအမြတ်မရဘူး၊ တော်တော်လေး စိတ်ကုန်ဖို့ကောင်းတယ်၊ ဆက်လုပ်ရင် ပိုဆိုးမယ်၊ အမြန်ဆုံး ရပ်သင့်တယ်"
အချိန်နောက်ကျမှ လုပ်သင့်သည်ကို လုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "အိပ်ရာဝင်မှ လက်ကမြင်းဆိုသလိုပဲ၊ စာကို အချိန်မီမလုပ်ဘဲ စာမေးပွဲနီးမှ ကမန်းကတန်းလုပ်တော့ ပိုပင်ပန်းတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ရလဒ်လည်း မကောင်းဘူး၊ အချိန်ကို စနစ်တကျ အသုံးမချတတ်တာ၊ နောင်တရနေမှာပဲ"
အချိန်မရွေး၊ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အဆင်ပြေအောင် နေထိုင်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက အဆင်သင့် အဆင်ပြေတတ်တယ်၊ ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာမဆို လိုက်လျောညီထွေနေနိုင်တယ်၊ ဘယ်သွားသွား ဘယ်လာလာ အဆင်ပြေတယ်၊ တကယ်ကို လိုက်လျောညီထွေရှိတယ်၊ သူ့လိုလူမျိုးကို အတုယူသင့်တယ်"
မိမိကိုယ်တိုင် အရှက်ရစေသော အပြုအမူကို ပြုလုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ရပ်ကြောင့် အိုးမဲသုတ် မျက်နှာပူဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ မျက်နှာမပြရဲဘူး၊ တော်တော်လေး အရှက်ရစရာကောင်းတယ်၊ နောင်တရနေမှာပဲ၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မပြင်နိုင်တော့ဘူး"
လုပ်သမျှ အောင်မြင်ခြင်း၊ အဆင်ပြေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီနှစ်တော့ ကံကောင်း မိုးကောင်းဆိုသလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အမြဲတမ်းအောင်မြင်တယ်၊ ကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်တွေပဲရနေတယ်၊ ဘယ်လိုမှ မထင်ထားဘူး၊ တကယ်ကို ကံကောင်းတယ်၊ ဒီလိုပဲ အမြဲတမ်း ကံကောင်းပါစေ"
အနည်းငယ်သော အကျိုးအမြတ်ကို လူများစွာ ခွဲဝေယူခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က ရတဲ့အကျိုးအမြတ်က နည်းနည်းလေး ဒါပေမယ့် **ကြက်ပေါင်တစ်လုံး အားလုံးခွဲ** ဆိုသလိုပဲ လူတွေအများကြီး ခွဲယူရတယ်၊ တစ်ယောက်ချင်းစီအတွက် နည်းနည်းပဲရတော့ ဘယ်သူမှ မကျေနပ်ကြဘူး၊ ဒါကတော့ မတရားဘူး၊ နောက်တစ်ခါ ဒီလို မဖြစ်အောင် စီစဉ်ရမယ်။"
အကျင့်ဆိုးရှိသူကို ဘယ်လိုပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲရန်ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က **ခွေးမြီးကောက် ကျောက်ချည် တုတ်** သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပြောပြော ပြောင်းလဲမသွားဘူး၊ အမြဲတမ်း အဲ့ဒီအတိုင်းပဲ၊ သင်ခန်းစာလည်း မယူဘူး၊ တကယ်ကို လက်လျှော့ရတော့မယ်၊ သူ့ကို ပြုပြင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။"
မိမိရရှိထားသော အရာကိုပင် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် မိမိ၏ အားသာချက်ကို အသုံးပြု၍ အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ငါးကြင်းဆီနဲ့ ငါးကြင်းကြော်** ဆိုသလိုပဲ၊ ကိုယ့်မှာရှိတာလေးနဲ့ အကောင်းဆုံး အသုံးချပြီး အောင်မြင်အောင်လုပ်တယ်၊ အရင်းအနှီးနည်းနည်းနဲ့ အကျိုးအများကြီးရအောင်လုပ်တယ်၊ တော်တော်လိမ္မာတယ်၊ တကယ့်ကို အတုယူစရာပဲ၊ သူ့လို ဉာဏ်ကောင်းဖို့လိုတယ်။"
အလုပ်တစ်ခုလုပ်လျှင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတိုင်း အကျိုးအမြတ်ရရှိခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက **စပါးတစ်အိုး အဆန်ရ** ဆိုသလိုပဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသလောက် အကျိုးအမြတ်ရတယ်၊ တော်တော်တန်တယ်၊ လုပ်ရကျိုးနပ်တယ်၊ ဒီလိုလုပ်ငန်းမျိုးဆို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရဲတယ်၊ အမြဲတမ်း အကျိုးရှိတာကို လုပ်သင့်တယ်။"
ရန်ဖြစ်နေသူနှစ်ဦးကို ပိုမိုရန်ဖြစ်စေရန် မြှောက်ထိုးပင့်ကော်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ဆူးပေါ်ဖဲ့ ကျွတ်** သလိုပဲ၊ သူတို့နှစ်ယောက် ရန်ဖြစ်နေတာကို ပိုဆိုးအောင် လှုံ့ဆော်ပေးနေတယ်၊ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဖြေရှင်းခွင့်မပေးဘူး၊ တကယ်ကို မကောင်းတဲ့လူ၊ သူ့ကို သတိထားရမယ်၊ ရန်တိုက်ပေးတတ်တယ်။"
မြင့်မားသော ရည်မှန်းချက် သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်ထားရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ **တောင်က ကောင်း ကန် မ** ဆိုသလိုပဲ၊ ကြီးမားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေရှိတယ်၊ အမြဲတမ်း အမြင့်ဆုံးကိုပဲ ကြိုးစားတယ်၊ အောင်မြင်မှုအတွက် ဘယ်တော့မှ လက်လျှော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ၊ သူ့လို ရည်မှန်းချက်ကြီးဖို့လိုတယ်။"
ကောင်းသော လုပ်ရပ်သည် အချိန်တိုအတွင်း ထင်ရှားလာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုတွေက **ပန်းပန်လျှင် မွှေး** ဆိုသလိုပဲ၊ အခုဆို လူတွေအများကြီးသိကုန်ပြီ၊ ဘယ်သူမှ မချီးကျူးဘဲနေလို့ မရဘူး၊ တကယ်ကို ထိုက်တန်ပါတယ်၊ သူ့ရဲ့ကောင်းမှုက အမြဲတမ်း ထင်ရှားနေမှာ၊ ကောင်းတာလုပ်ရင် အကျိုးပေးတယ်။"
ကောင်းသော အရာတစ်ခု သို့မဟုတ် အရည်အချင်းတစ်ခုကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အရည်အချင်းတွေအများကြီးရှိပေမယ့် **မီးခဲပြာဖုံး** သလိုပဲ ဖုံးကွယ်ထားတယ်၊ သူကိုယ်တိုင် ထုတ်မပြဘူး၊ တကယ်ဆို ထုတ်ပြရင် လူတွေ အများကြီး အကျိုးရှိမှာ၊ သူ့အရည်အချင်းတွေကို အသုံးချသင့်တယ်၊ အမြဲတမ်း နှိမ့်ချတတ်တယ်။"
မီး၊ ရေ၊ မင်း၊ ခိုးသူ၊ အမွေခံသားဆိုး တို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးစေတတ်သော ရန်သူများဖြစ်သည်
ဥပမာ - "ပိုင်ဆိုင်မှုတွေဆိုတာ **ရန်သူမျိုး ငါးပါး** ရဲ့ရန်ကနေ ဘယ်တော့မှ လွတ်ကင်းနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် ဘယ်အရာကိုမှ အမြဲတမ်း ပိုင်ဆိုင်မယ်လို့ မတွေးရဘူး၊ ဥစ္စာဆိုတာ မမြဲဘူး၊ အမြဲတမ်း သတိထားနေရမယ်။"
အလွန်လျင်မြန်စွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **လက်ဖျောက်တစ်ချက်တီး** နဲ့ အလုပ်ပြီးသွားတယ်၊ တော်တော်မြန်တယ်၊ ဘယ်သူမှ မယှဉ်နိုင်ဘူး၊ တကယ့်ကို ကျွမ်းကျင်တယ်၊ အချိန်ကုန်သက်သာတယ်၊ အမြဲတမ်း ထိထိရောက်ရောက် လုပ်တတ်တယ်။"
ပန်းတိုင်သို့ရောက်ရန် ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ရသူ
ဥပမာ - "အောင်မြင်မှုရဖို့ဆိုတာ **လယ်ထဲဆင်း တောင်သူမ** လိုပဲ ကြိုးစားရမှာ၊ ပင်ပန်းဆင်းရဲတာတွေကို ခံရမှာ၊ အလွယ်နဲ့ရမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါမှပဲ တန်ဖိုးရှိမှာ၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှ အောင်မြင်နိုင်တယ်။"
မရိုးသားသောသူသည် မိမိနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စများတွင် အမြဲနားစွင့်နေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "**သူခိုးနား နားဖဝါး** ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အကြောင်းပြောတာနဲ့ သူရောက်လာတော့တာပဲ၊ အမြဲတမ်း သူများကိစ္စကို နားထောင်နေတတ်တယ်၊ သတိထားဖို့လိုတယ်၊ သူက လျှို့ဝှက်တတ်တယ်၊ သူ့ကို သတိထားပြီး ဆက်ဆံရမယ်။"
မိမိ၏ အိမ်ရှင် သို့မဟုတ် အကြီးအကဲ၏ အလိုကို လိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က **အိမ်ကြီးရှင် ခွေးမောင်း** နဲ့တူတယ်၊ သူဌေးခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး၊ တကယ်ကို မလွယ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း သူ့အလိုကို လိုက်ရတယ်၊ ဒီလိုဘဝမျိုးက ပင်ပန်းတယ်။"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိဘဲ ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးက ဒေဝါလီခံလိုက်ရတော့ အခုတော့ **အဝတ်တထည် ကိုယ်တခု** ဖြစ်နေပြီ၊ ဘာပစ္စည်းမှ မကျန်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို သနားစရာပဲ၊ အားလုံးဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘဝမှာ အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိတတ်တယ်။"
သိလျက်နှင့် မသိဟန်ဆောင်သူကို မည်သို့မျှ ပြောဆိုဆုံးမ၍ မရနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **အိပ်ချင်ယောင်ဆောင်သူ နှိုးမရ** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပြောပြော နားမထောင်ဘူး၊ နားမလည်ချင်ယောင်ဆောင်နေတာ၊ စကားများနေရုံပဲရှိတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ အချိန်ကုန်တာပဲ အဖတ်တင်တယ်။"
အလုပ်တစ်ခုတည်းအတွက် နှစ်ဆကုန်ကျခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ဆပင်ပန်းရခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က **အိုးပုတ်တစ်ခု အခွန်နှစ်ခု** နဲ့တူတယ်၊ နှစ်ခါပြန်လုပ်ရတယ်၊ အချိန်လည်းကုန် ငွေလည်းကုန်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ အလကားပဲ အလုပ်ရှုပ်တယ်။"
အလွယ်တကူရဖို့ ကြိုးစားသူသည် မကြာခဏ ဆုံးရှုံးရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "**အချောင်သမား ဝမ်းနုတ်ဆေး** ဆိုသလိုပဲ၊ အလွယ်ရတာတွေကိုပဲ ရှာတော့ နောက်ဆုံးတော့ အကုန်ဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘာမှမကျန်တော့ဘူး၊ ဒါက သဘာဝပဲ၊ အလကားပဲ ကြိုးစားတာ၊ လွယ်လွယ်နဲ့ ရတာတွေက မမြဲဘူး။"
ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ပြီးမှသာ ကောင်းကျိုးကို ခံစားရခြင်း
ဥပမာ - "**အသေအလဲလုပ် အသေအချာစား** ဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအလုပ်က တော်တော်ပင်ပန်းပေမယ့် ရတဲ့အကျိုးက ကြီးမားတယ်၊ တန်လည်းတန်တယ်၊ ကြိုးစားရင် ရကိုရတယ်၊ ဒါက ဘဝရဲ့ သင်ခန်းစာပဲ၊ ပင်ပန်းတဲ့အလုပ်က အကျိုးပေးတယ်။"
ကောင်းသော အိမ်နီးချင်းများရှိခြင်းသည် ကြီးမားသော ပိုင်ဆိုင်မှုကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အိမ်နားကလူတွေက ကောင်းတော့ **အိမ်နီးချင်းကောင်း ရွှေအိုးမြှုပ်** ဆိုသလိုပဲ၊ စိတ်ချမ်းသာရတယ်၊ ဘာကူညီစရာရှိရှိ ကူညီကြတယ်၊ တကယ်ကို ကံကောင်းတယ်၊ ဒီလိုလူမျိုးတွေ ရှားတယ်၊ လူကောင်းတွေနဲ့ ပေါင်းဖို့လိုတယ်။"
မကောင်းသောသူက ကောင်းသောသူကို ဝေဖန် ကဲ့ရဲ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လို မကောင်းတဲ့သူက **ဟင်္သာကို ကျီး ကဲ့ရဲ့** သလိုပဲ၊ သူများကောင်းတာကို ဝေဖန်နေတယ်၊ ကိုယ်တိုင်ကတော့ ဘာမှမဟုတ်ဘဲနဲ့၊ တကယ်ကို ရှက်စရာကောင်းတယ်၊ သူက ကိုယ့်ကို အမြင်မကြည်တာ၊ အားကျလို့ ပြောတာဖြစ်နိုင်တယ်။"
ပြဿနာတစ်ခု သို့မဟုတ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုက အလွယ်တကူ မပြေလည်ဘဲ ကပ်ပါနေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီအမှုက **ကတ္တရာစေး ဖိနပ်ကပ်** သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပဲဖြေရှင်းဖြေရှင်း မပြီးနိုင်ဘူး၊ တောက်လျှောက် ကပ်ပါနေတယ်၊ တော်တော်လေး စိတ်ညစ်ဖို့ကောင်းတယ်၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ကို လွတ်မြောက်ချင်ပြီ။"
လုပ်ရပ်တစ်ခု၏ ဆိုးကျိုးသည် နောက်ထပ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့မရိုးသားတဲ့လုပ်ရပ်တွေက **ကြက်သွန်ဖြူ စား ကြက်သွန်နီ ပေါက်** သလိုပဲ၊ နောက်ထပ်ပြဿနာတွေ ဆက်တိုက်ပေါ်လာတယ်၊ တစ်ခုပြီးတစ်ခု၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ကို ဒုက္ခပေးတယ်၊ သူ့ကြောင့် အားလုံး ဒုက္ခရောက်ရတယ်။"
အခက်အခဲကြုံလျှင် အခြားသူများကို မှီခိုအားထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အခက်အခဲကြုံတိုင်း **ချောင်းကိုး မိုးကိုး** နဲ့တူတယ်၊ တခြားလူတွေကိုပဲ မှီခိုနေတယ်၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်အောင် မကြိုးစားဘူး၊ အမြဲတမ်း သူများအပေါ်ပဲ မှီခိုနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို မယုံကြည်ဘူး၊ အားကိုးရာရှာနေတတ်တယ်။"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် စိတ်အားထက်သန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြိုးစားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က **ဂဏန်း လက်မရွံ** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပင်ပန်းပင်ပန်း ကြိုးစားလုပ်တယ်၊ အမြဲတမ်း တက်တက်ကြွကြွရှိတယ်၊ အောင်မြင်အောင် လုပ်နိုင်တဲ့သူပဲ၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ၊ သူ့ရဲ့စိတ်ဓာတ်က အတုယူစရာပဲ။"
ကောင်းမွန်စွာ ပြောဆိုတတ်သူသည် လူအများကြားတွင် အလေးထားခံရခြင်း
ဥပမာ - "သူက **စကားအရာ လူရာဝင်** သူတစ်ယောက်ပဲ၊ သူပြောတာကို လူတိုင်းနားထောင်တယ်၊ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ အမြဲတမ်း ထင်ပေါ်တယ်၊ တကယ်ကို စကားပြောကောင်းတယ်၊ သူ့လို စကားပြောတတ်ဖို့ သင်ယူသင့်တယ်၊ လူမှုဆက်ဆံရေးလည်း ကောင်းမွန်တယ်။"
ပြဿနာပေါ်လာချိန်တွင် ဖြေရှင်းရမည့်သူက ရှောင်ပြေးခြင်း
ဥပမာ - "**ဆားပုလင်းပေါက်၊ ဆေးသမားပြေး** ဆိုသလိုပဲ၊ ပြဿနာပေါ်တော့ သူတာဝန်မယူဘဲ ထွက်ပြေးတယ်၊ ဘယ်သူမှ မကူညီတော့ဘူး၊ တကယ်ကို တာဝန်မဲ့တယ်၊ သူ့ကို ဘယ်သူမှ မယုံကြည်တော့ဘူး၊ ဒီလိုလူမျိုးကို ရှောင်သင့်တယ်။"
သိသာထင်ရှားသော အရာတစ်ခု ပျောက်ဆုံးနေခြင်း သို့မဟုတ် မရှာဖွေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "စာအုပ်က သူ့မျက်စိရှေ့မှာပဲ ဒါပေမယ့် **တောကြီး မြိုင်ကြီး ဆင်ပျောက်** သလိုပဲ၊ မတွေ့ဘူးဖြစ်နေတယ်၊ ရှာဖွေမှုစနစ် မကောင်းလို့၊ တော်တော်လေး စိတ်ပျက်စရာပဲ၊ အသေးအမွှားကိစ္စလေးကိုတောင် မလုပ်တတ်ဘူး၊ တကယ်ကို ကူညီလို့မရဘူး။"
ဘာသာရေး လုပ်ငန်းများနှင့် ပုံမှန်လုပ်ငန်းများကို တပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ပုတီးစိပ် ရေခပ်** သလိုပဲ၊ ဘာသာရေးလည်းလုပ်တယ်၊ မိသားစုတာဝန်လည်း ကျေတယ်၊ အချိန်ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချတတ်တယ်၊ တကယ်ကို အတုယူစရာပဲ၊ ဘဝကို မျှမျှတတ နေထိုင်တတ်တယ်၊ အမြဲတမ်း တာဝန်ကျေတယ်။"
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပျက်စီးသွားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုများက ကျန်ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "**ဖယောင်းမီး ငြိမ်းသော်လည်း အလင်းမကုန်** ဆိုသလိုပဲ၊ သူကွယ်လွန်သွားပေမယ့် သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေက လူတွေရဲ့ရင်ထဲမှာ ဆက်ရှိနေတယ်၊ အမြဲတမ်း သတိရနေကြတယ်၊ တကယ့်ကို အထင်ကြီးစရာပဲ၊ သူ့နာမည်က ထာဝရ ကျန်ရစ်နေမှာ၊ သူ့ရဲ့ကောင်းမှုက မမေ့နိုင်စရာပဲ။"
အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစိတ် စစ်ဆေးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို **မျက်စိဒေါက်ထောက် ကြည့်** နေရမယ်၊ ဘာမှမမှားရအောင်၊ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေကို ဂရုစိုက်ရမယ်၊ ဒါမှပဲ အောင်မြင်မှာ၊ အမှားအယွင်းမရှိအောင် လုပ်ရမယ်၊ သေသေချာချာ စစ်ဆေးရမယ်။"
အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း
ဥပမာ - "သူ့စီးပွားရေးက **ရေစီးကမ်းပြို** နဲ့တူတယ်၊ ခဏလေးအတွင်းမှာ အကုန်ပျက်စီးသွားတယ်၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မထူနိုင်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို ရင်နာစရာပဲ၊ မမျှော်လင့်ဘဲ ဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မတက်နိုင်တော့ဘူး။"
မတူညီသော သဘောထားများ သို့မဟုတ် အရသာများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စကို ဖြေရှင်းဖို့ **လက်ဖက်ရည်ကြမ်း လက်ဖက်ရည်ချို** ဆိုသလိုပဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းရမယ်၊ အချင်းချင်း နားလည်မှုယူရမယ်၊ ဒါမှပဲ အဆင်ပြေမှာ၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မှာ၊ သဘောထားချင်း တိုက်ဆိုင်ဖို့လိုတယ်။"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် အောင်မြင်မှုမရခြင်း သို့မဟုတ် တိုးတက်မှုမရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ငန်းက **လက်တောင်မမှီ ခေါင်မရွ** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ကြိုးစားကြိုးစား အောင်မြင်မှုမရဘူး၊ အချိန်တွေပဲ ကုန်နေတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာပဲ၊ အလကားပဲ ကြိုးစားတာ၊ ဘာမှ ထူးခြားမှုမရှိဘူး။"
အသုံးမဝင်သောသူ သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမရှိသောအရာကို အလွန်အကျွံမြှောက်စားခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ဝါးရင်းတုတ်ကို နတ်မ** သလိုပဲ၊ ဘာမှမတတ်တဲ့သူကို လိုတာထက်ပိုပြီး မြှောက်စားနေတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ဘာမှအသုံးမဝင်ဘူး၊ အလကား အချိန်ကုန်တာပဲ၊ တကယ်ကို ရယ်စရာကောင်းတယ်၊ မလိုအပ်ဘဲ မြှောက်စားနေတာ။"
မိမိ၏ အလုပ်ကို အကြောင်းပြ၍ အခြားသူများကို ဒုက္ခပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးစီးပွားရှာခြင်း
ဥပမာ - "သူက **သစ်ခုတ်သမား မြေဆွဲ** နဲ့တူတယ်၊ သူ့အလုပ်ကို အကြောင်းပြပြီး သူများတွေကို စည်းစိမ်ရှာနေတယ်၊ တကယ်တော့ မတရားလုပ်နေတာ၊ သတိထားရမယ်၊ သူ့ကို ဘယ်တော့မှ မယုံရဘူး၊ သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေက မရိုးသားဘူး။"
မိမိ၏ နေရာ သို့မဟုတ် တာဝန်ကို ကောင်းစွာ ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **အိမ်မှာနေ အိမ်စောင့်** ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့တာဝန်ကို တိကျစွာထမ်းဆောင်တယ်၊ ဘယ်သူမှ ပြောစရာမလိုဘူး၊ တကယ့်ကို တာဝန်ကျေတယ်၊ အားကိုးရတဲ့သူတစ်ယောက်ပဲ၊ သူ့ရဲ့စည်းကမ်းက အတုယူစရာပဲ။"
ခက်ခဲသော အခြေအနေ သို့မဟုတ် ရှားပါးသော အခြေအနေတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက **အမှောင်ထဲက ရွှေရှာ** သလိုပဲ၊ အခက်အခဲတွေကြားကနေ အောင်မြင်မှုရခဲ့တယ်၊ တော်တော်လေးလည်း ကြိုးစားခဲ့ရတယ်၊ တကယ့်ကို ဂုဏ်ယူစရာပဲ၊ သူ့ကို အတုယူသင့်တယ်၊ ဘယ်တော့မှ အရှုံးမပေးတတ်ဘူး။"
အာဏာရှိသူ သို့မဟုတ် ဩဇာရှိသူ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ကျွဲပါးစပ်က နွားမ** နဲ့တူတယ်၊ အကြီးအကဲခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး၊ တကယ်ကို သနားစရာပဲ၊ ကိုယ်ပိုင်ဘဝဆိုတာ မရှိဘူး၊ သူ့ရဲ့ဘဝက လွတ်လပ်မှုမရှိဘူး။"
အလွန်အကျွံ စုဆောင်းထားခြင်း သို့မဟုတ် မလိုအပ်ဘဲ များပြားစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ ပစ္စည်းတွေက **ကျီးကန်းတစ်ကောင် လှည်းတစ်စီး** နဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလိုတဲ့ဟာတွေကို စုဆောင်းထားတယ်၊ အိမ်မှာနေရာလည်းကျဉ်းတယ်၊ တကယ်ကို အလေအလွင့်များတယ်၊ မလိုအပ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေနဲ့ ပြည့်နေတယ်။"
သဘောထား သို့မဟုတ် အကျင့်စရိုက် မကောင်းသူကို ပြုပြင်ရန် ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က **ခွေးအမြီး မဖြောင့်** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲမှာ မဟုတ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို လက်လျှော့ရတော့မယ်၊ သူ့ကို ပြုပြင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။"
ကောင်းသော အကျင့်များကို ကျင့်ကြံလိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ငါးပါးသီလ ခံယူ** ထားသူတစ်ယောက်လိုပဲ၊ အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်တယ်၊ လူတိုင်းလေးစားတယ်၊ အတုယူစရာပဲ၊ တကယ့်ကို သူတော်ကောင်းတစ်ယောက်ပဲ၊ သူ့ရဲ့အကျင့်က အမြဲတမ်း မှန်ကန်တယ်။"
ခေါင်းဆောင်ကောင်းမရှိသောကြောင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ခေါင်းဆောင်မကောင်းတော့ **စစ်ရှုံး တပ်ပျက်** ဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအဖွဲ့အစည်းက ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေပြီ၊ ဘယ်သူမှ စနစ်တကျ မလုပ်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာပဲ၊ ဦးဆောင်မှုက အရေးကြီးတယ်။"
ကြီးမားသော ပြဿနာ သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခုမှ သေးငယ်သောအရာများအတွက် အခွင့်အရေးရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးဒေဝါလီခံတော့ **ဆင်သေ ကြွက်ဝမ်းဝ** ဆိုသလိုပဲ၊ တချို့လူတွေက ဒီထဲကနေ အခွင့်အရေးယူသွားကြတယ်၊ အခွင့်အရေးဆိုတာ ရှာတတ်ရင် ရတာပဲ၊ တကယ်ကို မျက်လှည့်ပြသလိုပဲ၊ အခွင့်အရေးယူတတ်တဲ့သူတွေ ရှိတယ်။"
အတွေ့အကြုံများသူသည် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေကို ကောင်းစွာသိမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **တောကြီးမျက်စိ မြို့ကြီးမျက်စိ** နဲ့တူတယ်၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေမှာ တော်တော်နားလည်တယ်၊ ဘယ်လိုလူမျိုးကို ဘယ်လိုဆက်ဆံရမလဲ သိတယ်၊ သူ့ကို အားကိုးလို့ရတယ်၊ တကယ့်ကို အတွေ့အကြုံရှိတဲ့သူပဲ၊ သူ့ရဲ့အမြင်က ကျယ်ပြန့်တယ်။"
မလိုအပ်ဘဲ အလုပ်ရှုပ်အောင်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းသောအရာကို ရှုပ်ထွေးအောင်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ပုံကိုင်ပုံက **ပုဆိုးတန်းတင် သျှောင်ထုံး** နဲ့တူတယ်၊ ရိုးရိုးလေးလုပ်ရင်ပြီးမယ့်ဟာကို ပတ်ချာလည်လုပ်နေတယ်၊ အချိန်တွေလည်းကုန် လူလည်းပင်ပန်း၊ မလိုအပ်ဘဲ ရှုပ်ထွေးနေတာ၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ အချိန်ဖြုန်းနေတာပဲ။"
အမှားလုပ်မိသူအား နောက်မှ ပြန်လည် အပြစ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ဖားသေ တုတ်ပြ** သလိုပဲ၊ ကိစ္စပြီးသွားမှ လာပြီး ဆူပူနေတယ်၊ အချိန်မီပြောတုန်းက နားမထောင်ဘဲနဲ့၊ အခုမှ လာပြောနေတယ်၊ တကယ်ကို တရားလွန်တယ်၊ နောက်ကျမှ ပြောတာ ဘာမှမထူးဘူး။"
ပြဿနာငယ်လေးတစ်ခုမှ ကြီးမားသော ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း
ဥပမာ - "သေးသေးလေးကိစ္စလေးကနေ **မီးစလောင် အိမ်သာလောင်** ဆိုသလိုပဲ၊ အခုတော့ အကြီးအကျယ် ပြဿနာဖြစ်ကုန်ပြီ၊ ပြေလည်အောင် ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲနေပြီ၊ အားလုံးလည်း ပင်ပန်းရတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာပဲ၊ အစကတည်းက ဂရုစိုက်သင့်တယ်။"
မသိနားမလည်ဘဲ ကံကောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် အမှတ်မထင် အောင်မြင်သွားခြင်း
ဥပမာ - "သူက **မျက်ကန်း တုတ်ရ** သလိုပဲ၊ ဘာမှမသိဘဲ အောင်မြင်သွားတယ်၊ တကယ်တော့ ကံကောင်းလို့ပါ၊ ကိုယ်တိုင် လုပ်နိုင်တာ ဘာမှမရှိဘူး၊ ဒါကတော့ သူ့ရဲ့ကံပဲ၊ ဒီလိုဖြစ်ဖို့ ခဲယဉ်းတယ်။"
ရန်သူ၏ အားနည်းချက်ကို သိရှိသော်လည်း မတုံ့ပြန်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "**ရန်သူ့မျက်စိ နားပိတ်** ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အားနည်းချက်ကို သိပေမယ့် ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး ဖြစ်နေတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာပဲ၊ ဘာမှ မတတ်နိုင်ဘူး၊ အခွင့်အရေးကို လက်လွတ်ခံလိုက်ရတယ်။"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိသူသည် လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက ပစ္စည်းဥစ္စာတွေမပိုင်ဆိုင်တော့ **လွတ်လပ်ငှက် ကောင်းကင်ပျံ** သလိုပဲ၊ ဘယ်ကိုသွားသွား လွတ်လပ်တယ်၊ ဘာတာဝန်မှ မရှိဘူး၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ၊ ဘဝကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး နေထိုင်တတ်တယ်၊ တကယ့်ကို ပျော်စရာကောင်းတယ်။"
အချင်းချင်း မတည့်သူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများ
ဥပမာ - "သူတို့နှစ်ယောက်က **ဝါးတစ်ရိုး မီးတစ်ရိုး** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အဆင်မပြေဘူး၊ အမြဲတမ်းရန်ဖြစ်နေကြတယ်၊ အတူတူလုပ်လို့မရဘူး၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ ဘယ်လိုမှ တွဲလို့မရဘူး။"
အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာတတ်သူ သို့မဟုတ် မကျေနပ်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက **သောက်ရေအိုး စောင်း** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်လုပ်ပေးလုပ်ပေး မကျေနပ်နိုင်ဘူး၊ အမြဲတမ်း အပြစ်ပဲ ရှာနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်ဖို့ကောင်းတယ်၊ သူ့နားမှာနေရတာ ပင်ပန်းတယ်၊ ဘယ်တော့မှ ကျေနပ်မှာ မဟုတ်ဘူး။"
အဆိုးမြင်တတ်သူသည် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဆိုးကျိုးဘက်မှသာ မြင်တတ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ **အကောင်းမြင် တောကြီးမျက်စိ** လိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အဆိုးပဲ မြင်နေတယ်၊ ဘယ်တော့မှ အကောင်းမမြင်တတ်ဘူး၊ တကယ်ကို ပင်ပန်းတယ် သူ့နားမှာနေရတာ၊ အမြဲတမ်း စိတ်ညစ်နေတတ်တယ်၊ သူ့အမြင်က အမြဲတမ်း အဆိုးဘက်ပဲ။"
ကောင်းသော ဂုဏ်သတင်းသည် အဝေးသို့ ပျံ့နှံ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုကြောင့် **အမွှေးနံ့သာ လေညာပျံ့** သလိုပဲ၊ သူ့နာမည်က အဝေးထိရောက်နေပြီ၊ လူတိုင်းသိကုန်ပြီ၊ တကယ့်ကို ထူးချွန်တဲ့သူပဲ၊ သူ့ရဲ့ကောင်းမှုက အမြဲတမ်း ကျန်ရှိနေမှာ၊ လူတိုင်းက သူ့ကို ချီးကျူးတယ်။"
စကားများများပြောပြီး အလုပ်မလုပ်သူ
ဥပမာ - "သူက **အပြောကျယ် အလုပ်မွဲ** နဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလုပ်ဘဲ လေပဲပြောနေတယ်၊ တကယ်တမ်းကျ ဘာမှပြီးမြောက်တာမရှိဘူး၊ အပြောပဲကောင်းတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ သူ့စကားကို မယုံရဲဘူး။"
မိမိကိုယ်တိုင် ပြုစုစောင့်ရှောက်ထားသူ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသူကပင် နောက်ကျောဓားနဲ့ထိုးခြင်း
ဥပမာ - "သူက **အိမ်စောင့်ခွေး ကိုက်** သလိုပဲ၊ ကိုယ်ယုံကြည်ခဲ့တဲ့သူက ကိုယ့်ကို ပြန်သစ္စာဖောက်တယ်၊ တကယ်ကို ရင်နာစရာပဲ၊ နောက်ဆို ဘယ်သူ့ကိုမှ မယုံတော့ဘူး၊ တကယ့်ကို အတွေ့အကြုံ ဆိုးတစ်ခုပဲ၊ ဒီလိုလူမျိုးကို သတိထားရမယ်။"
မိသားစုအတွင်းရေး ကိစ္စများကို အပြင်လူအား မပြောကြားသင့်ခြင်း
ဥပမာ - "**အိမ်တွင်းပြဿနာ အိမ်ပြင်မထုတ်** နဲ့၊ အပြင်လူတွေသိရင် ပိုဆိုးမယ်၊ ကိုယ့်မိသားစု ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့် ကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြေရှင်းရမယ်၊ အပြင်လူတွေကို မပတ်သက်သင့်ဘူး၊ မိသားစုကိစ္စကို လျှို့ဝှက်သင့်တယ်။"
အလုပ်တစ်ခုတည်းလုပ်ခြင်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်နှစ်ခုလုံး ပြည့်မြောက်အောင်မြင်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို လုပ်လိုက်ရင် **တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်** ပဲ၊ ကုမ္ပဏီအတွက်လည်း အကျိုးရှိမယ်၊ ကိုယ့်အတွက်လည်း အတွေ့အကြုံရမယ်၊ တော်တော်တန်တယ်၊ လုပ်ရကျိုးနပ်တယ်၊ ဒီလိုလုပ်ငန်းမျိုးကို ဦးစားပေးသင့်တယ်၊ အချိန်ကုန်သက်သာတယ်။"
မိမိတစ်ဦးတည်းအတွက်သာ ကြည့်သူသည် မည်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်သူ ဖာသိဖာသာ** နဲ့တူတယ်၊ သူတစ်ယောက်တည်းကောင်းရင် ပြီးရော၊ သူများဒုက္ခရောက်တာကို ဂရုမစိုက်ဘူး၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ အားမနာဘူး၊ အမြဲတမ်း ကိုယ့်အတွက်ပဲ ကြည့်တယ်၊ ဒီလိုလူမျိုးနဲ့ ပေါင်းဖို့ခက်တယ်၊ သူက ကိုယ့်ကို အမြင်မကြည်ဘူး။"
အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ အလဟသ အချိန်ကုန်ခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက **အဖတ်မတင် မြစ်ကြီးခမ်း** သလိုပဲ၊ အချိန်ကုန်လူပင်ပန်းပြီး ဘာမှအကျိုးအမြတ်မရဘူး၊ တော်တော်လေး စိတ်ကုန်ဖို့ကောင်းတယ်၊ ဆက်လုပ်ရင် ပိုဆိုးမယ်၊ အမြန်ဆုံး ရပ်သင့်တယ်၊ အလကားပဲ အချိန်ဖြုန်းတယ်။"
အချိန်နောက်ကျမှ လုပ်သင့်သည်ကို လုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "**အိပ်ရာဝင်မှ လက်ကမြင်း** ဆိုသလိုပဲ၊ စာကို အချိန်မီမလုပ်ဘဲ စာမေးပွဲနီးမှ ကမန်းကတန်းလုပ်တော့ ပိုပင်ပန်းတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ရလဒ်လည်း မကောင်းဘူး၊ အချိန်ကို စနစ်တကျ အသုံးမချတတ်တာ၊ နောင်တရနေမှာပဲ၊ အချိန်ဆွဲတတ်တဲ့အကျင့်ကို ပြင်ရမယ်။"
အချိန်မရွေး၊ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အဆင်ပြေအောင် နေထိုင်တတ်သူ
ဥပမာ - "သူက **အဆင်သင့် အဆင်ပြေ** တတ်တယ်၊ ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာမဆို လိုက်လျောညီထွေနေနိုင်တယ်၊ ဘယ်သွားသွား ဘယ်လာလာ အဆင်ပြေတယ်၊ တကယ်ကို လိုက်လျောညီထွေရှိတယ်၊ သူ့လိုလူမျိုးကို အတုယူသင့်တယ်၊ ဘယ်နေရာမှာမဆို အဆင်ပြေအောင် နေတတ်တယ်။"
မိမိကိုယ်တိုင် အရှက်ရစေသော အပြုအမူကို ပြုလုပ်မိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ရပ်ကြောင့် **အိုးမဲသုတ် မျက်နှာပူ** ဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ မျက်နှာမပြရဲဘူး၊ တော်တော်လေး အရှက်ရစရာကောင်းတယ်၊ နောင်တရနေမှာပဲ၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မပြင်နိုင်တော့ဘူး၊ တကယ့်ကို အရှက်ရစရာပဲ။"
လုပ်သမျှ အောင်မြင်ခြင်း၊ အဆင်ပြေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီနှစ်တော့ **ကံကောင်း မိုးကောင်း** ဆိုသလိုပဲ၊ ဘာလုပ်လုပ် အမြဲတမ်းအောင်မြင်တယ်၊ ကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်တွေပဲရနေတယ်၊ ဘယ်လိုမှ မထင်ထားဘူး၊ တကယ်ကို ကံကောင်းတယ်၊ ဒီလိုပဲ အမြဲတမ်း ကံကောင်းပါစေ၊ ဘဝမှာ ကံတရားကလည်း အရေးပါတယ်။"
အနည်းငယ်သော အကျိုးအမြတ်ကို လူများစွာ ခွဲဝေယူခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က ရတဲ့အကျိုးအမြတ်က နည်းနည်းလေး ဒါပေမယ့် **ကြက်ပေါင်တစ်လုံး အားလုံးခွဲ** ဆိုသလိုပဲ လူတွေအများကြီး ခွဲယူရတယ်၊ တစ်ယောက်ချင်းစီအတွက် နည်းနည်းပဲရတော့ ဘယ်သူမှ မကျေနပ်ကြဘူး၊ ဒါကတော့ မတရားဘူး၊ နောက်တစ်ခါ ဒီလို မဖြစ်အောင် စီစဉ်ရမယ်၊ မျှမျှတတ မဟုတ်ဘူး။"
အကျင့်ဆိုးရှိသူကို ဘယ်လိုပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲရန်ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က **ခွေးမြီးကောက် ကျောက်ချည် တုတ်** သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပြောပြော ပြောင်းလဲမသွားဘူး၊ အမြဲတမ်း အဲ့ဒီအတိုင်းပဲ၊ သင်ခန်းစာလည်း မယူဘူး၊ တကယ်ကို လက်လျှော့ရတော့မယ်၊ သူ့ကို ပြုပြင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဘယ်လိုမှ ပြောဆိုလို့မရဘူး။"
မိမိရရှိထားသော အရာကိုပင် ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် မိမိ၏ အားသာချက်ကို အသုံးပြု၍ အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ငါးကြင်းဆီနဲ့ ငါးကြင်းကြော်** ဆိုသလိုပဲ၊ ကိုယ့်မှာရှိတာလေးနဲ့ အကောင်းဆုံး အသုံးချပြီး အောင်မြင်အောင်လုပ်တယ်၊ အရင်းအနှီးနည်းနည်းနဲ့ အကျိုးအများကြီးရအောင်လုပ်တယ်၊ တော်တော်လိမ္မာတယ်၊ တကယ့်ကို အတုယူစရာပဲ၊ သူ့လို ဉာဏ်ကောင်းဖို့လိုတယ်၊ အရင်းအနှီးကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချတယ်။"
အလုပ်တစ်ခုလုပ်လျှင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတိုင်း အကျိုးအမြတ်ရရှိခြင်း
ဥပမာ - "ဒီလုပ်ငန်းက **စပါးတစ်အိုး အဆန်ရ** ဆိုသလိုပဲ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသလောက် အကျိုးအမြတ်ရတယ်၊ တော်တော်တန်တယ်၊ လုပ်ရကျိုးနပ်တယ်၊ ဒီလိုလုပ်ငန်းမျိုးဆို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရဲတယ်၊ အမြဲတမ်း အကျိုးရှိတာကို လုပ်သင့်တယ်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိုင်းက အကျိုးပေးတယ်။"
ရန်ဖြစ်နေသူနှစ်ဦးကို ပိုမိုရန်ဖြစ်စေရန် မြှောက်ထိုးပင့်ကော်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ဆူးပေါ်ဖဲ့ ကျွတ်** သလိုပဲ၊ သူတို့နှစ်ယောက် ရန်ဖြစ်နေတာကို ပိုဆိုးအောင် လှုံ့ဆော်ပေးနေတယ်၊ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဖြေရှင်းခွင့်မပေးဘူး၊ တကယ်ကို မကောင်းတဲ့လူ၊ သူ့ကို သတိထားရမယ်၊ ရန်တိုက်ပေးတတ်တယ်၊ သူ့ကြောင့် အခြေအနေ ပိုဆိုးရတယ်။"
မြင့်မားသော ရည်မှန်းချက် သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်ထားရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ **တောင်က ကောင်း ကန် မ** ဆိုသလိုပဲ၊ ကြီးမားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေရှိတယ်၊ အမြဲတမ်း အမြင့်ဆုံးကိုပဲ ကြိုးစားတယ်၊ အောင်မြင်မှုအတွက် ဘယ်တော့မှ လက်လျှော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ၊ သူ့လို ရည်မှန်းချက်ကြီးဖို့လိုတယ်၊ အမြဲတမ်း တိုးတက်ချင်တယ်။"
ကောင်းသော လုပ်ရပ်သည် အချိန်တိုအတွင်း ထင်ရှားလာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့ကြိုးစားမှုတွေက **ပန်းပန်လျှင် မွှေး** ဆိုသလိုပဲ၊ အခုဆို လူတွေအများကြီးသိကုန်ပြီ၊ ဘယ်သူမှ မချီးကျူးဘဲနေလို့ မရဘူး၊ တကယ်ကို ထိုက်တန်ပါတယ်၊ သူ့ရဲ့ကောင်းမှုက အမြဲတမ်း ထင်ရှားနေမှာ၊ ကောင်းတာလုပ်ရင် အကျိုးပေးတယ်။"
ကောင်းသော အရာတစ်ခု သို့မဟုတ် အရည်အချင်းတစ်ခုကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ အရည်အချင်းတွေအများကြီးရှိပေမယ့် **မီးခဲပြာဖုံး** သလိုပဲ ဖုံးကွယ်ထားတယ်၊ သူကိုယ်တိုင် ထုတ်မပြဘူး၊ တကယ်ဆို ထုတ်ပြရင် လူတွေ အများကြီး အကျိုးရှိမှာ၊ သူ့အရည်အချင်းတွေကို အသုံးချသင့်တယ်၊ အမြဲတမ်း နှိမ့်ချတတ်တယ်။"
မီး၊ ရေ၊ မင်း၊ ခိုးသူ၊ အမွေခံသားဆိုး တို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးစေတတ်သော ရန်သူများဖြစ်သည်
ဥပမာ - "ပိုင်ဆိုင်မှုတွေဆိုတာ **ရန်သူမျိုး ငါးပါး** ရဲ့ရန်ကနေ ဘယ်တော့မှ လွတ်ကင်းနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် ဘယ်အရာကိုမှ အမြဲတမ်း ပိုင်ဆိုင်မယ်လို့ မတွေးရဘူး၊ ဥစ္စာဆိုတာ မမြဲဘူး၊ အမြဲတမ်း သတိထားနေရမယ်။"
အလွန်လျင်မြန်စွာ လုပ်ကိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **လက်ဖျောက်တစ်ချက်တီး** နဲ့ အလုပ်ပြီးသွားတယ်၊ တော်တော်မြန်တယ်၊ ဘယ်သူမှ မယှဉ်နိုင်ဘူး၊ တကယ့်ကို ကျွမ်းကျင်တယ်၊ အချိန်ကုန်သက်သာတယ်၊ အမြဲတမ်း ထိထိရောက်ရောက် လုပ်တတ်တယ်။"
ပန်းတိုင်သို့ရောက်ရန် ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ရသူ
ဥပမာ - "အောင်မြင်မှုရဖို့ဆိုတာ **လယ်ထဲဆင်း တောင်သူမ** လိုပဲ ကြိုးစားရမှာ၊ ပင်ပန်းဆင်းရဲတာတွေကို ခံရမှာ၊ အလွယ်နဲ့ရမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါမှပဲ တန်ဖိုးရှိမှာ၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှ အောင်မြင်နိုင်တယ်။"
မရိုးသားသောသူသည် မိမိနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စများတွင် အမြဲနားစွင့်နေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "**သူခိုးနား နားဖဝါး** ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့အကြောင်းပြောတာနဲ့ သူရောက်လာတော့တာပဲ၊ အမြဲတမ်း သူများကိစ္စကို နားထောင်နေတတ်တယ်၊ သတိထားဖို့လိုတယ်၊ သူက လျှို့ဝှက်တတ်တယ်၊ သူ့ကို သတိထားပြီး ဆက်ဆံရမယ်။"
မိမိ၏ အိမ်ရှင် သို့မဟုတ် အကြီးအကဲ၏ အလိုကို လိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က **အိမ်ကြီးရှင် ခွေးမောင်း** နဲ့တူတယ်၊ သူဌေးခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး၊ တကယ်ကို မလွယ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း သူ့အလိုကို လိုက်ရတယ်၊ ဒီလိုဘဝမျိုးက ပင်ပန်းတယ်။"
ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိဘဲ ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးက ဒေဝါလီခံလိုက်ရတော့ အခုတော့ **အဝတ်တထည် ကိုယ်တခု** ဖြစ်နေပြီ၊ ဘာပစ္စည်းမှ မကျန်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို သနားစရာပဲ၊ အားလုံးဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘဝမှာ အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိတတ်တယ်။"
သိလျက်နှင့် မသိဟန်ဆောင်သူကို မည်သို့မျှ ပြောဆိုဆုံးမ၍ မရနိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **အိပ်ချင်ယောင်ဆောင်သူ နှိုးမရ** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပြောပြော နားမထောင်ဘူး၊ နားမလည်ချင်ယောင်ဆောင်နေတာ၊ စကားများနေရုံပဲရှိတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ အချိန်ကုန်တာပဲ အဖတ်တင်တယ်။"
အလုပ်တစ်ခုတည်းအတွက် နှစ်ဆကုန်ကျခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ဆပင်ပန်းရခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်က **အိုးပုတ်တစ်ခု အခွန်နှစ်ခု** နဲ့တူတယ်၊ နှစ်ခါပြန်လုပ်ရတယ်၊ အချိန်လည်းကုန် ငွေလည်းကုန်၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ အလကားပဲ အလုပ်ရှုပ်တယ်။"
အလွယ်တကူရဖို့ ကြိုးစားသူသည် မကြာခဏ ဆုံးရှုံးရတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "**အချောင်သမား ဝမ်းနုတ်ဆေး** ဆိုသလိုပဲ၊ အလွယ်ရတာတွေကိုပဲ ရှာတော့ နောက်ဆုံးတော့ အကုန်ဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘာမှမကျန်တော့ဘူး၊ ဒါက သဘာဝပဲ၊ အလကားပဲ ကြိုးစားတာ၊ လွယ်လွယ်နဲ့ ရတာတွေက မမြဲဘူး၊ ကြိုးစားမှ အောင်မြင်နိုင်မယ်။"
ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ကိုင်ပြီးမှသာ ကောင်းကျိုးကို ခံစားရခြင်း
ဥပမာ - "**အသေအလဲလုပ် အသေအချာစား** ဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအလုပ်က တော်တော်ပင်ပန်းပေမယ့် ရတဲ့အကျိုးက ကြီးမားတယ်၊ တန်လည်းတန်တယ်၊ ကြိုးစားရင် ရကိုရတယ်၊ ဒါက ဘဝရဲ့ သင်ခန်းစာပဲ၊ ပင်ပန်းတဲ့အလုပ်က အကျိုးပေးတယ်၊ အမြဲတမ်း ကြိုးစားနေသင့်တယ်။"
ကောင်းသော အိမ်နီးချင်းများရှိခြင်းသည် ကြီးမားသော ပိုင်ဆိုင်မှုကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အိမ်နားကလူတွေက ကောင်းတော့ **အိမ်နီးချင်းကောင်း ရွှေအိုးမြှုပ်** ဆိုသလိုပဲ၊ စိတ်ချမ်းသာရတယ်၊ ဘာကူညီစရာရှိရှိ ကူညီကြတယ်၊ တကယ်ကို ကံကောင်းတယ်၊ ဒီလိုလူမျိုးတွေ ရှားတယ်၊ လူကောင်းတွေနဲ့ ပေါင်းဖို့လိုတယ်၊ အိမ်နီးချင်းကောင်းက တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်ဘူး။"
မကောင်းသောသူက ကောင်းသောသူကို ဝေဖန် ကဲ့ရဲ့ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လို မကောင်းတဲ့သူက **ဟင်္သာကို ကျီး ကဲ့ရဲ့** သလိုပဲ၊ သူများကောင်းတာကို ဝေဖန်နေတယ်၊ ကိုယ်တိုင်ကတော့ ဘာမှမဟုတ်ဘဲနဲ့၊ တကယ်ကို ရှက်စရာကောင်းတယ်၊ သူက ကိုယ့်ကို အမြင်မကြည်တာ၊ အားကျလို့ ပြောတာဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဒီလိုလူမျိုးကို အဖက်မလုပ်သင့်ဘူး။"
ပြဿနာတစ်ခု သို့မဟုတ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုက အလွယ်တကူ မပြေလည်ဘဲ ကပ်ပါနေခြင်း
ဥပမာ - "ဒီအမှုက **ကတ္တရာစေး ဖိနပ်ကပ်** သလိုပဲ၊ ဘယ်လိုပဲဖြေရှင်းဖြေရှင်း မပြီးနိုင်ဘူး၊ တောက်လျှောက် ကပ်ပါနေတယ်၊ တော်တော်လေး စိတ်ညစ်ဖို့ကောင်းတယ်၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ကို လွတ်မြောက်ချင်ပြီ၊ ဒီပြဿနာက ရှုပ်ထွေးတယ်။"
လုပ်ရပ်တစ်ခု၏ ဆိုးကျိုးသည် နောက်ထပ် ဆိုးကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း
ဥပမာ - "သူ့ရဲ့မရိုးသားတဲ့လုပ်ရပ်တွေက **ကြက်သွန်ဖြူ စား ကြက်သွန်နီ ပေါက်** သလိုပဲ၊ နောက်ထပ်ပြဿနာတွေ ဆက်တိုက်ပေါ်လာတယ်၊ တစ်ခုပြီးတစ်ခု၊ ဘယ်တော့မှ ပြီးတော့မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ကို ဒုက္ခပေးတယ်၊ သူ့ကြောင့် အားလုံး ဒုက္ခရောက်ရတယ်၊ ဆိုးကျိုးက ဆက်စပ်နေတယ်။"
အခက်အခဲကြုံလျှင် အခြားသူများကို မှီခိုအားထားခြင်း
ဥပမာ - "သူက အခက်အခဲကြုံတိုင်း **ချောင်းကိုး မိုးကိုး** နဲ့တူတယ်၊ တခြားလူတွေကိုပဲ မှီခိုနေတယ်၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်အောင် မကြိုးစားဘူး၊ အမြဲတမ်း သူများအပေါ်ပဲ မှီခိုနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို မယုံကြည်ဘူး၊ အားကိုးရာရှာနေတတ်တယ်၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးသင့်တယ်။"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် စိတ်အားထက်သန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြိုးစားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အလုပ်က **ဂဏန်း လက်မရွံ** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပင်ပန်းပင်ပန်း ကြိုးစားလုပ်တယ်၊ အမြဲတမ်း တက်တက်ကြွကြွရှိတယ်၊ အောင်မြင်အောင် လုပ်နိုင်တဲ့သူပဲ၊ တကယ်ကို အားကျစရာပဲ၊ သူ့ရဲ့စိတ်ဓာတ်က အတုယူစရာပဲ၊ ဘယ်တော့မှ လက်လျှော့တာ မရှိဘူး။"
ကောင်းမွန်စွာ ပြောဆိုတတ်သူသည် လူအများကြားတွင် အလေးထားခံရခြင်း
ဥပမာ - "သူက **စကားအရာ လူရာဝင်** သူတစ်ယောက်ပဲ၊ သူပြောတာကို လူတိုင်းနားထောင်တယ်၊ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ အမြဲတမ်း ထင်ပေါ်တယ်၊ တကယ်ကို စကားပြောကောင်းတယ်၊ သူ့လို စကားပြောတတ်ဖို့ သင်ယူသင့်တယ်၊ လူမှုဆက်ဆံရေးလည်း ကောင်းမွန်တယ်၊ လူချစ်လူခင်ပေါများတယ်။"
ပြဿနာပေါ်လာချိန်တွင် ဖြေရှင်းရမည့်သူက ရှောင်ပြေးခြင်း
ဥပမာ - "**ဆားပုလင်းပေါက်၊ ဆေးသမားပြေး** ဆိုသလိုပဲ၊ ပြဿနာပေါ်တော့ သူတာဝန်မယူဘဲ ထွက်ပြေးတယ်၊ ဘယ်သူမှ မကူညီတော့ဘူး၊ တကယ်ကို တာဝန်မဲ့တယ်၊ သူ့ကို ဘယ်သူမှ မယုံကြည်တော့ဘူး၊ ဒီလိုလူမျိုးကို ရှောင်သင့်တယ်၊ တာဝန်ယူစိတ် မရှိဘူး။"
သိသာထင်ရှားသော အရာတစ်ခု ပျောက်ဆုံးနေခြင်း သို့မဟုတ် မရှာဖွေတတ်ခြင်း
ဥပမာ - "စာအုပ်က သူ့မျက်စိရှေ့မှာပဲ ဒါပေမယ့် **တောကြီး မြိုင်ကြီး ဆင်ပျောက်** သလိုပဲ၊ မတွေ့ဘူးဖြစ်နေတယ်၊ ရှာဖွေမှုစနစ် မကောင်းလို့၊ တော်တော်လေး စိတ်ပျက်စရာပဲ၊ အသေးအမွှားကိစ္စလေးကိုတောင် မလုပ်တတ်ဘူး၊ တကယ်ကို ကူညီလို့မရဘူး၊ အနီးအနားမှာ ရှိတာကို မမြင်တတ်ဘူး။"
ဘာသာရေး လုပ်ငန်းများနှင့် ပုံမှန်လုပ်ငန်းများကို တပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ပုတီးစိပ် ရေခပ်** သလိုပဲ၊ ဘာသာရေးလည်းလုပ်တယ်၊ မိသားစုတာဝန်လည်း ကျေတယ်၊ အချိန်ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချတတ်တယ်၊ တကယ်ကို အတုယူစရာပဲ၊ ဘဝကို မျှမျှတတ နေထိုင်တတ်တယ်၊ အမြဲတမ်း တာဝန်ကျေတယ်၊ ဘာသာရေးနဲ့ လောကီရေး နှစ်ခုလုံး မျှတတယ်။"
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပျက်စီးသွားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုများက ကျန်ရှိနေခြင်း
ဥပမာ - "**ဖယောင်းမီး ငြိမ်းသော်လည်း အလင်းမကုန်** ဆိုသလိုပဲ၊ သူကွယ်လွန်သွားပေမယ့် သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေက လူတွေရဲ့ရင်ထဲမှာ ဆက်ရှိနေတယ်၊ အမြဲတမ်း သတိရနေကြတယ်၊ တကယ့်ကို အထင်ကြီးစရာပဲ၊ သူ့နာမည်က ထာဝရ ကျန်ရစ်နေမှာ၊ သူ့ရဲ့ကောင်းမှုက မမေ့နိုင်စရာပဲ၊ ဂုဏ်သိက္ခာက ဘယ်တော့မှ မပျောက်ဘူး။"
အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစိတ် စစ်ဆေးခြင်း
ဥပမာ - "ဒီပရောဂျက်ကို **မျက်စိဒေါက်ထောက် ကြည့်** နေရမယ်၊ ဘာမှမမှားရအောင်၊ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေကို ဂရုစိုက်ရမယ်၊ ဒါမှပဲ အောင်မြင်မှာ၊ အမှားအယွင်းမရှိအောင် လုပ်ရမယ်၊ သေသေချာချာ စစ်ဆေးရမယ်၊ အမြဲတမ်း အာရုံစိုက်ရမယ်။"
အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း
ဥပမာ - "သူ့စီးပွားရေးက **ရေစီးကမ်းပြို** နဲ့တူတယ်၊ ခဏလေးအတွင်းမှာ အကုန်ပျက်စီးသွားတယ်၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မထူနိုင်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို ရင်နာစရာပဲ၊ မမျှော်လင့်ဘဲ ဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဘယ်လိုမှ ပြန်မတက်နိုင်တော့ဘူး၊ လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးသွားတယ်။"
မတူညီသော သဘောထားများ သို့မဟုတ် အရသာများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း
ဥပမာ - "ဒီကိစ္စကို ဖြေရှင်းဖို့ **လက်ဖက်ရည်ကြမ်း လက်ဖက်ရည်ချို** ဆိုသလိုပဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းရမယ်၊ အချင်းချင်း နားလည်မှုယူရမယ်၊ ဒါမှပဲ အဆင်ပြေမှာ၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မှာ၊ သဘောထားချင်း တိုက်ဆိုင်ဖို့လိုတယ်၊ နားလည်မှုက အရေးကြီးတယ်။"
အလုပ်လုပ်ရာတွင် အောင်မြင်မှုမရခြင်း သို့မဟုတ် တိုးတက်မှုမရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ငန်းက **လက်တောင်မမှီ ခေါင်မရွ** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ကြိုးစားကြိုးစား အောင်မြင်မှုမရဘူး၊ အချိန်တွေပဲ ကုန်နေတယ်၊ တကယ်ကို စိတ်ပျက်စရာပဲ၊ အလကားပဲ ကြိုးစားတာ၊ ဘာမှ ထူးခြားမှုမရှိဘူး၊ တိုးတက်မှုမရှိဘူး။"
အသုံးမဝင်သောသူ သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမရှိသောအရာကို အလွန်အကျွံမြှောက်စားခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ဝါးရင်းတုတ်ကို နတ်မ** သလိုပဲ၊ ဘာမှမတတ်တဲ့သူကို လိုတာထက်ပိုပြီး မြှောက်စားနေတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ ဘာမှအသုံးမဝင်ဘူး၊ အလကား အချိန်ကုန်တာပဲ၊ တကယ်ကို ရယ်စရာကောင်းတယ်၊ မလိုအပ်ဘဲ မြှောက်စားနေတာ၊ သူ့ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက် မှားယွင်းတယ်။"
မိမိ၏ အလုပ်ကို အကြောင်းပြ၍ အခြားသူများကို ဒုက္ခပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးစီးပွားရှာခြင်း
ဥပမာ - "သူက **သစ်ခုတ်သမား မြေဆွဲ** နဲ့တူတယ်၊ သူ့အလုပ်ကို အကြောင်းပြပြီး သူများတွေကို စည်းစိမ်ရှာနေတယ်၊ တကယ်တော့ မတရားလုပ်နေတာ၊ သတိထားရမယ်၊ သူ့ကို ဘယ်တော့မှ မယုံရဘူး၊ သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေက မရိုးသားဘူး၊ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် သူများ ဒုက္ခပေးတယ်။"
မိမိ၏ နေရာ သို့မဟုတ် တာဝန်ကို ကောင်းစွာ ထမ်းဆောင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **အိမ်မှာနေ အိမ်စောင့်** ဆိုသလိုပဲ၊ သူ့တာဝန်ကို တိကျစွာထမ်းဆောင်တယ်၊ ဘယ်သူမှ ပြောစရာမလိုဘူး၊ တကယ့်ကို တာဝန်ကျေတယ်၊ အားကိုးရတဲ့သူတစ်ယောက်ပဲ၊ သူ့ရဲ့စည်းကမ်းက အတုယူစရာပဲ၊ အမြဲတမ်း တာဝန်ကျေတယ်။"
ခက်ခဲသော အခြေအနေ သို့မဟုတ် ရှားပါးသော အခြေအနေတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူက **အမှောင်ထဲက ရွှေရှာ** သလိုပဲ၊ အခက်အခဲတွေကြားကနေ အောင်မြင်မှုရခဲ့တယ်၊ တော်တော်လေးလည်း ကြိုးစားခဲ့ရတယ်၊ တကယ့်ကို ဂုဏ်ယူစရာပဲ၊ သူ့ကို အတုယူသင့်တယ်၊ ဘယ်တော့မှ အရှုံးမပေးတတ်ဘူး။"
အာဏာရှိသူ သို့မဟုတ် ဩဇာရှိသူ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ကျွဲပါးစပ်က နွားမ** နဲ့တူတယ်၊ အကြီးအကဲခိုင်းသမျှ လုပ်နေရတယ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိဘူး၊ တကယ်ကို သနားစရာပဲ၊ ကိုယ်ပိုင်ဘဝဆိုတာ မရှိဘူး၊ သူ့ရဲ့ဘဝက လွတ်လပ်မှုမရှိဘူး။"
အလွန်အကျွံ စုဆောင်းထားခြင်း သို့မဟုတ် မလိုအပ်ဘဲ များပြားစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း
ဥပမာ - "သူ့မှာ ပစ္စည်းတွေက **ကျီးကန်းတစ်ကောင် လှည်းတစ်စီး** နဲ့တူတယ်၊ ဘာမှမလိုတဲ့ဟာတွေကို စုဆောင်းထားတယ်၊ အိမ်မှာနေရာလည်းကျဉ်းတယ်၊ တကယ်ကို အလေအလွင့်များတယ်၊ မလိုအပ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေနဲ့ ပြည့်နေတယ်။"
သဘောထား သို့မဟုတ် အကျင့်စရိုက် မကောင်းသူကို ပြုပြင်ရန် ခက်ခဲခြင်း
ဥပမာ - "သူ့အကျင့်က **ခွေးအမြီး မဖြောင့်** နဲ့တူတယ်၊ ဘယ်လောက်ပဲ ဆုံးမဆုံးမ ပြောင်းလဲမှာ မဟုတ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း ပြဿနာရှာနေတတ်တယ်၊ တကယ်ကို လက်လျှော့ရတော့မယ်၊ သူ့ကို ပြုပြင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။"
ကောင်းသော အကျင့်များကို ကျင့်ကြံလိုက်နာခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ငါးပါးသီလ ခံယူ** ထားသူတစ်ယောက်လိုပဲ၊ အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်တယ်၊ လူတိုင်းလေးစားတယ်၊ အတုယူစရာပဲ၊ တကယ့်ကို သူတော်ကောင်းတစ်ယောက်ပဲ၊ သူ့ရဲ့အကျင့်က အမြဲတမ်း မှန်ကန်တယ်။"
ခေါင်းဆောင်ကောင်းမရှိသောကြောင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်း
ဥပမာ - "ခေါင်းဆောင်မကောင်းတော့ **စစ်ရှုံး တပ်ပျက်** ဆိုသလိုပဲ၊ ဒီအဖွဲ့အစည်းက ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နေပြီ၊ ဘယ်သူမှ စနစ်တကျ မလုပ်တော့ဘူး၊ တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာပဲ၊ ဦးဆောင်မှုက အရေးကြီးတယ်။"
ကြီးမားသော ပြဿနာ သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခုမှ သေးငယ်သောအရာများအတွက် အခွင့်အရေးရရှိခြင်း
ဥပမာ - "သူဌေးဒေဝါလီခံတော့ **ဆင်သေ ကြွက်ဝမ်းဝ** ဆိုသလိုပဲ၊ တချို့လူတွေက ဒီထဲကနေ အခွင့်အရေးယူသွားကြတယ်၊ အခွင့်အရေးဆိုတာ ရှာတတ်ရင် ရတာပဲ၊ တကယ်ကို မျက်လှည့်ပြသလိုပဲ၊ အခွင့်အရေးယူတတ်တဲ့သူတွေ ရှိတယ်။"
အတွေ့အကြုံများသူသည် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေကို ကောင်းစွာသိမြင်နိုင်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **တောကြီးမျက်စိ မြို့ကြီးမျက်စိ** နဲ့တူတယ်၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေမှာ တော်တော်နားလည်တယ်၊ ဘယ်လိုလူမျိုးကို ဘယ်လိုဆက်ဆံရမလဲ သိတယ်၊ သူ့ကို အားကိုးလို့ရတယ်၊ တကယ့်ကို အတွေ့အကြုံရှိတဲ့သူပဲ၊ သူ့ရဲ့အမြင်က ကျယ်ပြန့်တယ်။"
မလိုအပ်ဘဲ အလုပ်ရှုပ်အောင်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းသောအရာကို ရှုပ်ထွေးအောင်လုပ်ခြင်း
ဥပမာ - "သူ့လုပ်ပုံကိုင်ပုံက **ပုဆိုးတန်းတင် သျှောင်ထုံး** နဲ့တူတယ်၊ ရိုးရိုးလေးလုပ်ရင်ပြီးမယ့်ဟာကို ပတ်ချာလည်လုပ်နေတယ်၊ အချိန်တွေလည်းကုန် လူလည်းပင်ပန်း၊ မလိုအပ်ဘဲ ရှုပ်ထွေးနေတာ၊ တကယ်ကို စိတ်ကုန်စရာပဲ၊ အချိန်ဖြုန်းနေတာပဲ။"
အမှားလုပ်မိသူအား နောက်မှ ပြန်လည် အပြစ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဥပမာ - "သူက **ဖားသေ တုတ်ပြ** သလိုပဲ၊ ကိစ္စပြီးသွားမှ လာပြီး ဆူပူနေတယ်၊ အချိန်မီပြောတုန်းက နားမထောင်ဘဲနဲ့၊ အခုမှ လာပြောနေတယ်၊ တကယ်ကို တရားလွန်တယ်၊ နောက်ကျမှ ပြောတာ ဘာမှမထူးဘူး။"